İkinci Dünya Savaşı’nın zor zamanlarında İtalya’nın antik Pompeii kentinden çalınan ve M.Ö. orta yüzyıl ile son arasına tarihlenen 2 bin yıllık mozaik, 80 yıl sonra tekrar gün ışığına çıkarıldı. “Olağanüstü kültürel ilgiye sahip” olarak nitelendirilen bu eser, diplomatik kanallar aracılığıyla Almanya’dan Napoli’deki Pompeii Arkeoloji Parkı‘na iade edildi.
Mozaiğin varlığı, Almanya’da ölen kişinin yakınlarının, Roma’daki İtalyan Carabinieri kültürel miras koruma birimi ile iletişime geçmesi sonucu ortaya çıktı. Eserin iade süreci, Stuttgart’taki İtalyan konsolosluğu tarafından, mozaikteki son sahibinin varisleri tarafından başlatıldı. Eserin, savaş esnasında İtalya’daki askeri görevini yürüten bir Wehrmacht yüzbaşısından hediye olarak alındığı kaydediliyor.
“KAYNAĞINI ASLA BİLEMEYEBİLİRİZ”
Mozaiğin tarihi, milattan önce 1. yüzyıl ile milattan sonra 1. yüzyıl arasına tarihleniyor ve antik Roma döneminden bir sahneyi, iki aşığın birbirine yaklaştığı anı tasvir ediyor. Uzmanlar, bu eserin muhtemelen Pompeii’deki bir evin yatak odasının zeminini süslediğini ifade ediyor. Nazi yüzbaşısı, savaş sırasında bu mozaiği hediye olarak aldıktan sonra, miras yoluyla yakınlarına geçti. Ancak yakınları, eserin değerini anladıktan sonra, Roma’daki İtalyan Carabinieri Kültürel Miras Koruma Birimi ile iletişime geçerek müzayede yoluyla iade etmeyi istediklerini bildirdiler.
İtalyan yetkililer, mozaiğin özgünlüğünü ve Pompeii ile olan bağlantısını doğruladıktan sonra eserin, Stuttgart’taki İtalyan Konsolosluğu aracılığıyla İtalya’ya iade edilmesini organize etti. Müze yetkilileri, mozaiğin geçici olarak Pompeii Antiquarium Müzesi’nde sergileneceğini açıkladı.
Pompeii Arkeoloji Parkı Müdürü Gabriel Zuchtriegel, mozaiğin bulunduğu ev ya da kesin kaynağı hakkında net bilgiler edinmenin zor olduğunu ifade etti. Zuchtriegel, “Kaynağı muhtemelen hiçbir zaman kesin olarak bilinemeyecek. Ancak mozaiğin orijinalliğini doğrulamak ve geçmişini olabildiğince incelemek için arkeometrik analizler yapacağız,” diye konuştu.
