İnkaya Mahallesi’nde gerçekleştirilen yüzey araştırmalarında bronz bir haçın keşfedilmesinin ardından, Diyarbakır Müze Müdürlüğü 2021 yılında yeni bir kazı çalışması başlattı. Bu yılki çalışmalar, 17 uzman ve 30 işçiden oluşan bir ekiple devam ediyor.
Ekibin, 2022 yılında ortaya çıkan kilise kalıntıları üzerindeki çalışmaları aralıksız sürdürüldü. 2023 yılında ise kilisenin güneyinde, yaklaşık 500 metre mesafedeki eski taş ocağı olarak değerlendirilen alanda da kazı yapıldı.
Kazı sırasında çocuk mezarlarına rastlayan araştırma ekibi, bu alandaki çalışmaları daha da yoğunlaştırdı.
Yaklaşık iki yıl sürecek ve 2025 itibarıyla tamamlanacak olan kazılarda, taş sandukalardan oluşan mezarlarda 160 çocuk ve 2 yetişkine ait kalıntılara ulaşıldı.
“MEZARLARDA ‘ÖLÜ HEDİYELERİ’ BULUNDU”
Diyarbakır Müze Müdür Vekili Müjdat Gizligöl, AA muhabirine verdiği demeçte, 2021 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izinleriyle Silvan Barajı havzasındaki kültürel varlıkların tespitine yönelik kurtarma kazılarına başladıklarını açıkladı.
Gizligöl, Kulp ilçesindeki İnkaya Mahallesi’nde sürdürdükleri arkeolojik kazıların bir kısmının taş ocağı olarak kullanıldığını belirtti ve “Burası, Roma döneminde 3. ve 4. yüzyıllarda taş ocağı olarak kullanıldı, daha sonra Bizans döneminde mezarlık alanına dönüştürüldü.” ifadelerini kullandı.
Alanda Roma döneminde taş ocağı olarak kullanıldığını gösteren taraça yapılar tespit edildiğini dile getiren Gizligöl, bu yapıların altında yaklaşık 4 metrelik dolgu toprak olduğunu söyledi.
Dolgu toprak kaldırılarak taş zemine ulaşıldığını aktaran Gizligöl, çok sayıda mezara ulaşmanın mümkün olduğunu belirtti.
Gizligöl, “Şu ana kadar 112 mezar bulduk ve bunların çoğu taş sandukalardan oluşuyor. Bazıları ise bağımsız mezarlar olarak belirlenmiş. Toplam 162 bireye ait iskelete ulaştık. Bu bireylerden 160’ı çocuk ve bebek, sadece 2’si yetişkinlere ait. Mezarların içinde ‘ölü hediyeleri’ de ortaya çıkmıştır.” diyerek bilgiler verdi.
KEMİKLERİN ANALİZİ DEVAM EDİYOR
2023 yılında kazı çalışmalarının sona erdiğini belirten Gizligöl, alanda artık yalnızca temizlik çalışmaları yapılacağını ifade etti.
Kazılarda bulunan kemiklerle ilgili bilimsel çalışmaların devam ettiğini vurgulayan Gizligöl, “Bu kemikler 160 çocuk ve bebeğe ait. Yaş aralığı 0-9 yaş. Kemiklerin analizi, kazı evinde ve laboratuvar ortamında teknik ekip tarafından gerçekleştirilmektedir. Yaş ve sağlık durumlarıyla ilgili bilimsel verileri daha sonraki süreçte paylaşacağız.” dedi.
