Orta Anadolu ve Kapadokya’nın ilk yerleşim yeri olarak bilinen 10 bin yıllık Aşıklı Höyük’teki kazı çalışmaları, 36 yılı geride bıraktı.
Kazı ekibinin başında bulunan Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Güneş Duru, “Aşıklı Höyük’teki kazı faaliyetlerimizin bu yıl 36’ncı yılına ulaştık. Ekip olarak yaklaşık 30 kişilik bir grup ile çalışmalarımızı sürdürdük. Çalışmalara Oxford, Cambridge ve Connecticut Üniversitesi’nden uzmanlar da katıldı. İlk yerleşim, milattan önce 8 bin 300 yılında başlamış ve 1000 yıl boyunca burada kesintisiz yaşam devam etmiştir. Aşıklı, her defasında vurguladığımız gibi, bir anlamda ‘ilkler köyü’. Yuvarlak kulübelerden dörtgen mimariye geçiş, ilk tarım faaliyetleri ve ilk hayvan evcilleştirme süreçleri burada yaşanmıştır. Özellikle koyun ve keçinin evcilleştirildiği bu bölge, neredeyse bütün dünyaya yayıldığı bir merkez olmuştur. Burası, insanoğlunun önemli dönüşümlerini gözlemleme imkânı sunan bir laboratuvar gibi” açıklamasında bulundu.
1000 YIL BOYUNCA EŞİTLİKÇİ BİR TOPLUM OLDU
Aşıklı Höyük’teki Neolitik insanların eşitlikçi bir toplum yapısına sahip olduklarını ortaya koyan Doç. Dr. Güneş Duru, “Burada üzerine düşündüğümüz konu, bu insanların avcı-toplayıcı yaşam tarzını terk edip nasıl yerleşik hayata geçtiği ve bu süreci nasıl sürdürülebilir kıldıklarıdır. Klasik anlamda bilinen tarım ve hayvancılıkla uğraşan köy yaşamına nasıl adapte olduklarını araştırıyoruz. 2025 yılı çalışmalarımız başarılı bir şekilde ilerledi. Bu yıl iki farklı alanda çalışmalar gerçekleştirdik. Elde ettiğimiz bulgular, evlerin tabanlarına gömülen hane halklarının, genel olarak yuvarlak barınaklarda yaşadıklarını ve açık alanların ortak faaliyetler için kullanıldığını göstermektedir. Bu dönemde Aşıklı halkının en belirgin özelliği ise eşitlikçi bir toplum olmalarıdır. Beraber avlanıyor, gıda depoluyor ve bu kaynakları paylaşıyorlardı. Yaklaşık 1000 yıl boyunca bu yapıyı sürdürmüşlerdir. Ancak yerleşmenin son dönemlerinde eşitlik anlayışının bozulmaya başladığı gözlemleniyor, buna yönelik çeşitli çözümler ürettiklerini de belirtmek gerekir” şeklinde konuştu.
