Bodrum’u yeşillendirmek amacıyla çeşitli ağaçlar dikip Türkiye’ye ilk greyfurtu getiren, Yunanistan’dan portakal ve mandalina fidanları temin ederek bunları halka dağıtan bir şahsiyetten bahsediyoruz. Halikarnas Balıkçısı olarak bilinen Cevat Şakir Kabaağaçlı, bu yönüyle çağının ötesinde bir figür olarak tanımlanıyor.
Cevat Şakir, Bodrum’un tarihi ve doğal güzelliklerinin farkına vararak bu değerleri tanıtma ihtiyacı hissetmiş ve Türkiye’nin ilk belgeli rehberlerinden biri olmuştur. Onun yolculuğu sadece doğa ile sınırlı kalmamış; antik uygarlıkların izlerini sürmüş ve tarih ile dostluk kurmuştur. Sabahattin Eyüboğlu, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Sabahattin Ali ve Necati Cumalı gibi dönemin önde gelen yazarlarıyla gerçekleştirdiği geziler, zamanla “Mavi Yolculuk” geleneğine dönüşmüştür.
‘FİLOS’
Yakın zamanda, Cevat Şakir’in yaşamını konu alan bir belgesel izleyiciyle buluşacak. Bu belgesel, bir şairin kendini, doğayı ve yaşadığı kasabayı nasıl dönüştürdüğünü anlatıyor. 1920’lerin ortalarında yazdığı bir yazı nedeniyle Bodrum’a sürgün edilen Cevat Şakir, burada adeta yeniden doğarak, Oxford Üniversitesi’nde eğitim görmüş yedi dil bilen bir aydın olarak Bodrum Belediyesi’nde bahçıvanlığa başlar. Çeşitli tohumları getirterek kurak toprakları ağaçlarla buluşturur. Başlangıçta önyargılı olan Bodrum halkının kalbini kazanarak onların hayatına dokunur ve balıkçıların, sünger avcılarının en yakın dostu olur.
Meltem Ulu’nun “Halikarnas Balıkçısı’nın Yolculuğu” kitabından uyarlanan ve Orhan Tekeoğlu’nun yönettiği “Filos” belgeselinin ilk gösterimi, 62. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde yapılacak. Bu yıl festivalde ödüle değer görülen Selahattin Paşalı, belgeselde Cevat Şakir’i canlandıracak. Paşalı ve ekip, belgeselin yapım sürecini aktardı.
– “Halikarnas Balıkçısı: Mavi Sürgün” belgeselinin yapım hikâyesini dinleyebilir miyiz?
Orhan Tekeoğlu: Belgeselin çekimleri 2023 yazında başladı. Selahattin’in babası Bodrum’da çalışan ortağı ve Bodrum’un en büyük fotoğraf arşivine sahip olan Ali Şengün, belgesel ekibiyle Selahattin arasında köprü oldu. Ekip, Cevat Şakir’i canlandıracak bir oyuncu arıyordu ve Selahattin, hem fiziksel özellikleri hem de Bodrumlu olması nedeniyle uygun görüldü. Selahattin, Cevat Şakir’in Bodrum’a gelişiyle yaşadığı ruhsal değişimi çok başarılı bir şekilde canlandırdı.
– Belgeselde yer alma sürecinizden bahseder misiniz?
Selahattin Paşalı: Orhan ve Nurdan son derece entelektüel kişilerdi. Onlarla birlikte bu projeye katkıda bulunmak istedim. Kendi aidiyet duygularım ve ailem için de bir hatıra bırakmak amacıyla bu projede yer almak beni çok mutlu etti.
BODRUM’A GİDİŞ
– Belgesel, Cevat Şakir’in hayatının hangi dönemini ele alıyor?
Tekeoğlu: Belgesel, Cevat Şakir’in Milas’tan Bodrum’a gelişiyle başlayan hayat hikâyesine odaklanıyor. Bu süreçte deniz ve ağaç sevgisini, Bodrum insanıyla kurduğu bağları işliyor. Bodrum’a sürgün edilmesi, onun için bir ruhsal arınma ve özgürleşme dönemi olmuştur. Özellikle denizle buluşması ve burada kendini bulması belgeselde öne çıkan konulardandır.
Nurdan Tümbek: Projenin finansmanı, Meltem Ulu’nun kişisel çabaları, yayınevi katkıları ve Bodrum Deniz Müzesi desteğiyle sağlandı. Selahattin, projeye tamamen sosyal bir sorumluluk anlayışıyla katkıda bulundu. Bodrum halkıyla tanışmasını ve onların gönlünde yer edinmesini bu belgeselde işledik. 22 röportaj yaparak, onun kitaplarını yazmış olan ya da onu tanıyan insanlarla konuştuk.
‘GURURLU VE MUTLUYUM’
– Altın Portakal’da başarı ödülü aldı, bu festivallerin önemi nedir?
Paşalı: Festivalleri çok önemsiyorum; sinemamızın gelişmesi açısından büyük katkı sağlıyorlar. Usta isimlerle birlikte ödül paylaşmak, Türk sinemasına hizmet etme sorumluluğu taşıyorum. Kazandığım ödüller, aileme ve kızıma bırakabileceğim en değerli miraslar arasında yer alıyor.
– Dijital platform için çektiğiniz yeni bir dizi hakkında bilgi verebilir misiniz?
Paşalı: Orhan Pamuk’un “Masumiyet Müzesi” kitabının Netflix için uyarlamasında yer aldım. 2026’nın başlarında yayımlanacak dizi, benim için çok öğretici bir deneyim oldu. Dijital platformların sunduğu iş olanakları, oyuncular için oldukça değerlidir.
– Bu projede sizi en çok etkileyen unsur neydi?
Paşalı: Cevat Şakir’in Bodrum ekosistemine katkısının belgeselde işlenmesi beni etkiledi. Onun Bodrum’a olan adanmışlığı ve özverisi, beni derinden etkileyen detaylar arasında.
Meltem Ulu: Beni etkileyen yönü ise, Cevat Şakir’in o dönemde yaptığı zorluklar ve Bodrum’a olan katkılarıdır. Geçim derdi ve özel yaşamına rağmen sürekli üretim içerisindeydi; bu da ona olan hayranlığımı artırdı.
