Ticaret Bakanlığı, internet sitelerinin satın alma aşamasında tüketicilere üyelik koşulu sunmaları konusunda bir açıklama yaparak, Reklam Kurulu’nun tüketiciyi aldatıcı reklam ve faaliyetlere toplamda 17 milyon lira ceza kestiğini duyurdu. 12 Mart 2024 tarihinde gerçekleştirilen 343 sayılı toplantıda, tüketicileri yanıltıcı reklamlar ve haksız ticari uygulamalar incelendi. Bu toplantının ana gündem maddeleri arasında elektronik ticarette üyelik uygulamaları, hedefli reklamcılık ve tüketicilerin kişisel verilerinin izinsiz olarak alınması da yer aldı. Toplantıda 119 dosya mevzuata aykırı bulunarak toplamda 17 milyon 37 bin 891 lira idari para cezası uygulanması kararlaştırıldı.
Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasında, Reklam Kurulu’nun internet alışveriş sitelerindeki üyelik şartlarının dikkate alındığı belirtildi. Dijital Tüketicinin Korunması Projesi kapsamındaki araştırma raporları, tüketicilerin kişisel verilerini paylaşma konusunda endişeli olduğunu gösterdi. Bu rapora göre, internet alışveriş sitelerinde ‘üye olma’ ve ‘elektronik ileti onayı’ gibi şartları kabul etme eğilimi yüksekken, çerezler konusunda kabul etmeme eğilimi olduğu belirlendi. Reklam Kurulu, bu rapor doğrultusunda tüketicilere üyelik koşulu sunan internet sitelerini inceledi ve özellikle fazla kişisel veri talebinin, üyelikten çıkma işlemlerinin zorlaştırılmasının ve kişisel verilerin başkalarıyla paylaşılmasının durumu değerlendirildi.
İnceleme sonucunda 12 dosyaya idari para cezası ve durdurma/düzeltme cezaları uygulandı. Akademisyen görüşlerinin ve yurtdışı uygulamaların da dikkate alındığı değerlendirme sonucunda tespit edilen hatalara yönelik cezai işlem uygulanması kararlaştırıldı. Ayrıca, tüketicilere üyeliğin iptal edilmesi veya zorlaştırılması, hedefli reklamcılık ve kişisel verilerin paylaşılması gibi konularda seçenek sunulmaması durumunun detayları, ilerleyen dönemde Ticaret Bakanlığı resmi internet sitesinde yayımlanacağı belirtildi.
Bu nedenle, internet sitelerinin tüketicilere üyelik şartlarını gözden geçirmeleri ve tüketicilerin kişisel verilerini korumaları gerektiği vurgulandı. Reklam Kurulu’nun aldığı kararların tüketiciyi korumak adına önemli bir adım olduğu belirtilerek, bu kapsamda yapılan incelemelerin ve cezaların tüketicilere daha şeffaf ve güvenilir bir alışveriş ortamı sunulmasına katkı sağlayacağı ifade edildi.
