UNAIDS İcra Direktörü Winnie Byanyima’nın Uyarıları
Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Ortak Programı (UNAIDS) İcra Direktörü Winnie Byanyima, Amerika Birleşik Devletleri’nin tüm dış yardımları durdurma kararının HIV ile mücadelede ciddi olumsuz etkilere yol açacağını belirtti. Byanyima, bu durumun sonuçlarının bazı bölgelerde yıkıcı olacağını, hastalıkta yaşanacak gerçek bir artışla birlikte insan kayıplarının olacağını ifade etti.
Byanyima, Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi’nde yaptığı basın toplantısında, ABD’nin küresel yardım fonlarındaki kesintilerin HIV ile mücadele üzerindeki etkilerini detaylandırdı. Dış yardımların yeniden sağlanmaması durumunda önümüzdeki dört yıl içinde 6,3 milyon kişinin daha yaşamını yitireceği hususunda toplumları uyardı. Byanyima, “Bu hastalıkta gerçek bir artış göreceğiz ve insanların 1990’lar ve 2000’lerde olduğu gibi öldüğünü göreceğiz.” dedi.
2023’teki Durum ve Beklentiler
2023 yılında dünyada HIV ile ilgili 1,3 milyon yeni enfeksiyon vakasının yaşandığını belirten Byanyima, gelecek süreçte 8,7 milyon yeni enfeksiyon daha yaşanmasının beklendiğini ifade etti. ABD’nin bu kesintileri nedeniyle ortaya çıkan finansal açığın başka ülkeler veya hükümetler tarafından telafi edileceğine dair henüz bir bilgi almadıklarını dile getirdi.
Byanyima, ABD’nin fonlarının ani bir şekilde çekilmesinin birçok kliniğin kapatılmasına, binlerce sağlık çalışanının da işten çıkarılmasına yol açtığını belirtti. Bu sağlık çalışanları arasında hemşireler, doktorlar, laboratuvar teknisyenleri ve eczane çalışanlarının olduğunu vurguladı.
Aynı zamanda, ABD fonlarına bağımlı bazı BM kuruluşlarının faaliyetlerinin aksamasının, hizmet verdikleri topluluklar üzerinde önemli etkiler bıraktığını da sözlerine ekledi.
ABD’nin Dış Yardım Politikasındaki Değişim
Byanyima, ABD’nin dış yardımları zamanla azaltmak istemesinin makul bir yaklaşım olduğunu belirttiyse de, hayat kurtarıcı desteklerin aniden çekilmesinin Afrika, Asya ve Latin Amerika gibi ülkelerde yıkıcı etkilere yol açtığını söyledi. Buna ek olarak, Byanyima, ABD’ye kararını yeniden gözden geçirmesi ve hayat kurtarıcı hizmetlerin acilen yeniden sağlanması için çağrıda bulundu.
UNAIDS, 2023 yılı itibarıyla dünya genelinde yaklaşık 40 milyon kişinin HIV ile yaşadığını açıklamıştı. Bu sayıdan yaklaşık 1,3 milyonunun aynı yıl yeni enfekte olduğunu ve 630 bin kişinin AIDS ile ilgili hastalıklar nedeniyle hayatını kaybettiği bilgisi verildi.
USAID ile İlgili Tartışmalar ve Gelişmeler
Dış yardımlara dair tartışmaların fitilini ateşleyen olay, ABD Başkanı Donald Trump’ın 20 Ocak’ta başkanlık görevine başlamasının ardından imzaladığı kararnamede yatıyor. Bu kararname ile ABD’nin dış kalkınma yardımı programlarından sorumlu olan tüm bakanlık ve kurumların, dış ülkelere yapacağı ödemeleri durdurması ve desteklerin ABD dış politikasıyla uyumu açısından 90 günlük bir inceleme süresi başlatması öngörülüyordu.
ABD Dışişleri Bakanlığı, 27 Ocak’ta Bakanlık ve ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) tarafından finanse edilen tüm dış yardımların durdurulduğunu duyurmuştu. ABD’nin Hükümet Verimliliği Departmanı (DOGE) Başkanı Elon Musk, USAID yöneticileriyle yaşadığı sorun nedeniyle ajans çalışanlarının “idari izne çıkarıldığını” ve ajansın sosyal medya hesaplarının kapatıldığını bildirdi.
Son olarak, Washington Bölge Mahkemesi, Trump yönetiminin, USAID tarafından finanse edilen tüm dış yardım programlarına yönelik fonların geçici olarak yeniden başlatılmasına dair bir karar verdi. Bu gelişmeler, dünya genelinde HIV ile mücadelede ciddi bir belirsizlik ortamı yaratmış durumda ve sağlık alanında çalışanlar için kritik bir döneme girildiği aşikar.
