Türkiye’deki Protestoların Dinamikleri ve Ekonomik Durum
Son dönemlerde, Türkiye’de özellikle Ekrem İmamoğlu başta olmak üzere Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) mensubu belediye başkanlarının tutuklanması ve buna bağlı olarak belediyelere kayyım atamaları, geniş halk kitlelerinin tepkisini çekmiş durumda. Bu kitlesel protestolar, sadece yerel yönetimlere karşı bir karşıtlık değil, aynı zamanda 23 yıllık birikmiş öfkenin dışavurumu olarak değerlendiriliyor. İktidar, İmamoğlu ve diğer belediye başkanlarını yolsuzluklarını gerekçe göstererek tutuklama algısını toplumda yerleştirmeye çalışsa da, kamuoyunun bu duruma inanmadığı açık. Öte yandan, muhalefetin meydanları dolduran kitleyi kendi destekçileri olarak düşünmesi de sakıncalı bir hata olabilir.
Bu protestolar, Türkiye’nin değişen sosyolojisinin ve Z kuşağının izlerini taşıyor. Dolayısıyla mevcut dinamikleri anlayabilmek için klasik kalıpların dışına çıkmak gerekiyor. Geçmişte hiç kimse, cezaevlerinin bu denli dolu olduğunu ya da mahkûmiyet kararı almış kişilerin sıraya girdiklerini düşünebilir miydi? Bugün ise, mahkûmiyet ya da tutukluluk kararı verilmiş bireylerin yer kalmadığı için emniyet binalarında tutulduğu belirtiliyor. Bu durum, AKP iktidarında gerçekleşmesi açısından dikkat çekici bir olgu.
Belediyelere yönelik gerçekleştirilen son operasyon, demokrasi, hukuk, gösteri ve düşünce özgürlüğü gibi birçok alanda ciddi yaralar açmış durumda. Bu süreçte adalete karşı kaybedilen güvenin ne zaman tekrar kazanılacağı belirsiz. “Heybede daha ne turplar var” ifadesinin yarattığı kaygı ise, huzurlu bir yaşam arayışı açısından büyük bir tehlike oluşturuyor. Öte yandan, ekonomide de önemli tahribatlar yaşanıyor. İstanbul’daki CHP’li belediyelere yapılan operasyonların ardından ekonomide peş peşe olumsuz gelişmeler meydana geldi. Örneğin, döviz kuru hızla yükseldi; tahminlere göre, 25 milyar dolarlık bir rezerv sadece doları kontrol altına almak için harcandı, fakat dolar 36 lira seviyesinden 38 liraya çıktı. Bunun yanında, faiz oranları yeniden yüzde 50 seviyelerine yaklaşmaya başladı ve borsalarda 55 milyar dolarlık bir değer kaybı yaşandı.
Ayrıca, ABD merkezli yatırım kuruluşu Morgan Stanley, İstanbul Borsası’ndan çıkış yaptığı gibi Türkiye’nin borçlanmalarına yönelik olumlu duruşunu da sonlandırdı. Göreve geldiği tarihten itibaren Türkiye’ye döviz kazandırmak için çaba gösteren Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in izlediği ekonomi politikası da iflas etmiş durumda. Uzun bir süredir, halkı yoksullaştıran, açlık ve sefalet içinde bırakan ve iflaslara yol açan bir politika izleniyor. Bu süreçte, toplumun maruz kaldığı sosyal maliyetler de göz ardı edilemiyor.
Uçan kuşlara vergi koyan, soluduğumuz havadan ve içtiğimiz sudan pay talep eden Şimşek, belki de bu durumda en çok rahatsızlık duyan isim. İddialara göre, istifa edeceğine dair dedikodular kulislerde dolaşıyor. Demokratik yapımız kan kaybederken, ekonomimizin de damarları kuruyor ve canlılık kayboluyor. Belirsizlikler, toplumun girişimcilik, yatırım ve heyecanını yok ediyor. Oysa bu kişilerin görevi, ortamı sakinleştirmekken, gerginliği artıran söylemler ve tutumlar ülke genelinde bir huzursuzluk yaratıyor. Sonuç olarak, bu ülkede yalnızca bireyler değil, hastalar, işçiler, işverenler, gençler ve yaşlılar da bu zor koşullardan kaçış yolları arıyor.
Artık sormak gerekiyor: Burası cehennem mi?
