Ayten Alpman, Türk müziğinin unutulmaz isimlerinden biri olarak 10 Ekim 1929 tarihinde İstanbul’da dünyaya gelmiştir. Devlet Tiyatroları müfettişi Fahrettin Alpman’ın kızı olan Ayten, çocuk yaşta ailesinin ayrılması sonucu Nişantaşı Kız Lisesi’nde okuduğu yıllarda müzikle tanışmıştır. İlham Gencer ile tanışması, müzik kariyerinin ilk adımlarını atmasında büyük rol oynamıştır. Önceleri İngilizce şarkılar söyleyen sanatçı, üvey babasının işinden ötürü Malatya’ya gittikten sonra İstanbul’daki anneannesinin yanına dönmüştür.
Alpman, geçirdiği çocukluk ve okul yılları üzerine bir röportajında şu sözleri söylemiştir:
“Yeşilköy’de doğdum, annem dünyanın en güzel kadınıydı, kızıl saçları vardı. 3 yaşındayken babamdan ayrıldı. Annemle büyüdüm. Nişantaşı Kız Lisesi’nde okurken babam beni görmeye gelmişti ama korkudan yanına çıkamadım. Ortaokulu Erenköy Kız Lisesinde bitirdim ve sonra tekrar Nişantaşı Kız Lisesine döndüm. Fakat, bir arkadaşımın iftirası yüzünden okuldan uzaklaştırıldım ve hayatım boyunca hep zayıf olanlara karşı bir zaafım oldu.”
Mezuniyetinin ardından, İlham Gencer’in solistlik teklifi ile İstanbul Radyosu’nda program yapmaya başlamıştır. 1949 yılında İstanbul Radyosunun açılmasıyla birlikte, “You Are Always In My Heart” şarkısını seslendiren Alpman, dönemin ilk kadın şarkıcılarından biri olarak müzik dünyasında adından söz ettirmiştir.
ARİF MARDİN’İN YÖNLENDİRMESİYLE CAZ ŞARKILARI SÖYLEDİ
Ayten Alpman, sahne performansına ilk kez Taksim Belediye Gazinosu’nda düzenlenen bir tıp balosunda başlamıştır. Arif Mardin’in yönlendirmesiyle caz müziğine yönelen Alpman, 1952 yılında Yeşilköy Deniz Park Oteli’nde profesyonel sahne hayatına adım atmış, ardından Kervansaray Gece Kulübü’nde sahne almıştır. Türkiye’de kadın caz vokali olarak öncüler arasında yer alan Alpman, 1953’te evlendiği İlham Gencer ile Ayşe ve İlhan adında iki çocuk sahibi olmuştur. Gencer, Çatı Gece Kulübü’nü kurduktan sonra Alpman burada sahne almıştır.
1959 yılında müzik kariyerinin önemli bir adımıyla “Sayanora/Passion Flower” adlı plağını yayımlamıştır. Ancak, Alpman ve Gencer’in evliliği 1960 yılında sona ermiştir. Eşinden ayrıldıktan sonra müziğine İsmet Sıral Orkestrası ile devam eden Alpman, 1963 yılında İsveç’e gitmiş ve burada iki yıl boyunca Sıral ile çalışmaya devam etmiştir.
“SENSİZ OLMAM” ŞARKISI BÜYÜK İLGİ GÖRDÜ
Türkiye’ye döndüğünde, yabancı şarkılara Türkçe söz uyarlama modası hakim olmasına rağmen Alpman caz şarkıları söylemeye devam etmiştir. Aranjman uyarlamalarının öncüsü Fecri Ebcioğlu’nun teşvikleriyle “İnan Bana/Ayrıldık Yalnızım” adlı 45’lik plağını 1967 yılında dinleyicileriyle buluşturmuştur. Bu dönemde “Sensiz Olmam” gibi hit şarkılarla büyük bir çıkış yakalamıştır.
1972 yılında Fikret Şeneş’in yazdığı “Bir Başkadır Benim Memleketim” adlı şarkısı, başlangıçta beklenen ilgiyi görmemiştir. Ancak 1974 Kıbrıs Çıkarması sırasında TRT’de sıkça çalınması üzerine, şarkı yeniden yayımlanmış ve büyük bir satış başarısına ulaşmıştır. Alpman, daha fazlasını sunmakla kalmayıp, “Aşk Izdırabtır” ve “Tek Başına” gibi filmlerde de rol almıştır. Kendisine ait eserler arasında; “İstersen”, “Yanımda Olsan”, “Ben Böyleyim” ve “Yaz Yağmuru” gibi şarkılar bulunmaktadır.
Ayten Alpman, müziğin önemini vurgulayarak, “Müziksiz bir hayat olamaz. Müzik dinlemek, yaşamımın vazgeçilmez bir parçasıdır.” demiştir. İki uzunçalar (longplay) yayımlayan sanatçının son sahne performansı, 1990 yılında İstanbul Yeniköy Bilsak Kulübü’nde gerçekleşmiştir. 2007 yılında İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından düzenlenen İstanbul Caz Festivali’nde “Yaşam Boyu Başarı Ödülü”ne layık görülmüştür. Maalesef, 20 Nisan 2012 tarihinde akciğer yetmezliği sebebiyle 83 yaşında hayata gözlerini yummuştur.
Ayten Alpman’ın bazı albümleri arasında “İnan Bana/Ayrıldık Yalnızım (1967)”, “Sensiz Olamam/Aynalar Aynalar (1970)”, “Bir Başkadır Benim Memleketim/Yaşamak İçin (1971)” gibi eserler bulunmaktadır.
