Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Aydın Milletvekili Hüseyin Yıldız, son aylarda Türkiye genelinde yaşanan zirai don, kuraklık ve su sorunlarının tarımı büyük ölçüde etkilediğini belirtmiştir. Yıldız, iklim krizi ile ilgili acil ve bilimsel temelli önlemlerin alınması gerektiğini ifade ederken, “Tarım artık iklimin insafına bırakıldı. Üretici tarlasına giremiyor, sulama yapamıyor ve ürününü kaybediyor. Bu durum sadece çiftçiyi değil, 85 milyon yurttaşı da direkt olarak ilgilendiriyor. Çünkü üretim düştükçe sofraya ekmek, manava meyve, pazara sebze gelmeyecek” dedi.
Yıldız, Türkiye’nin farklı bölgelerinde 2025 yılının ilk çeyreğinde yaşanan şiddetli hava olaylarına dikkat çekti. Özellikle Şubat ayında Çukurova Bölgesi’nde eksi 6-8 derecelik sıcaklıkların görülmesi sonucunda narenciye, patates, karpuz, marul, kayısı ve şeftali gibi birçok ürünün büyük zarar gördüğünü belirtmiştir. “Buğdayda bile hasar var” diyen Yıldız, üreticilerin kaderlerine terk edildiğini kaydetti.
Ceyhan ilçesinde bir üreticinin 120 dönümlük buğday tarlasını zirai don sonrası sürmek zorunda kaldığını, bu tarlaya yeni ürün ekmek istediğinde ise Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından su verilmediğini aktarmıştır. “Bir üretici düşünün; tohum, gübre, mazot masrafını yapıyor, ürününü yetiştiriyor fakat dondan sonra tüm emek heba oluyor. Üstüne bir de sulama yapılamadığı için yeni ekim de yapılamıyor. Bu durum tarımsal bir iflastır” ifadelerini kullanmıştır.
Zirai don felaketi, Manisa ilinde de büyük zararlara yol açmıştır. Yıldız, Mart ayının son günlerinde Salihli ve çevresindeki Sultaniye üzüm bağlarında ciddi zararlar meydana geldiğini belirtirken, “Bağlar erkenden uyanıyor, gözler açılıyor, sonrasında ani soğuklar her şeyi bitiriyor. Üzüm, kayısı ve erik gibi meyvelerdeki zarar, bazı yerlerde yüzde 100’e kadar çıkıyor. Üreticiler artık bağlarını söküp patates ekimlerine geçiyor. Bağcılık, riskli bir yatırım haline geldi” açıklamasında bulundu.
Aydın’da da kuraklık kaynaklı bir su krizi yaşandığını ifade eden Yıldız, Valilik tarafından tarım alanlarının sadece yüzde 50’sine su verileceğini hatırlattı. “Tarım alanlarının yarısına su verilmeyeceği ilan ediliyor fakat çiftçiye hangi ürünle kuru tarım yapacağı konusunda hiçbir bilgi verilmiyor. Çiftçiler belirsizlikle baş başa. Tarım Bakanlığı’nın 2025 itibariyle hayata geçirileceği belirtilen ‘planlı üretim’ sistemi daha başlamadan çöktü” diyerek durumu eleştirmiştir.
Yıldız, Büyük Menderes Havzası’nda her yıl sulama planlaması yapıldığına ancak bu yıl ilk defa tarım arazilerinin yarısına su verilmeyeceği kararının alındığına dikkat çekerek, bunun “üretim yapmayın” anlamına geldiğini ifade etti. Ayrıca, “Peki, çiftçilerimiz nasıl geçinecek? Tarım dışına itilen insanlara dair alternatif bir planınız var mı?” şeklinde sorular yöneltmiştir.
Yıldız, tarımda yaşanan felaketlerin sadece doğa kaynaklı olmadığını, aynı zamanda siyasi sorumluluklarla da ilişkili olduğunu savunarak, alınacak önlemlerin çok az olduğunu vurgulamıştır. “Felaket sonrası tespit komisyonlarının oluşturulması, üreticinin zararını karşılamıyor. Tarım Sigortaları Kurumu (TARSİM) kapsama alanı dar ve ödemeler yetersiz. Tarımda sigorta sistemi yeniden gözden geçirilmeli. En önemlisi, iklim krizine karşı dirençli bir tarım politikası oluşturulmalı” ifadelerini kullanmıştır.
Son olarak, tarımda yaşanan krizlerin yalnızca kırsalda değil, şehirlerdeki tüketicilere de etki ettiğini dile getiren Yıldız, “Üreticinin tarlasında yanan ürün, yarın sofraya gelemeyecek. Gıda fiyatları zaten yüksekken, üretim düşerse, temel ürünler dahi ulaşılamaz hale gelir. Bu nedenle çiftçinin yaşadığı kriz, sadece kırsal bir sorun değil, ulusal bir krizdir” dedikten sonra, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na tüm ilgili kurumları ortak bir “İklim Krizi ve Tarım Güvenliği Eylem Planı” hazırlamaya davet etti. “Çiftçi yalnız bırakılmamalı. Tarım kaderine terk edilemez. Eğer bugün adım atılmazsa, yarın çok geç olabilir” şeklinde uyarısını yinelemiştir.
