ABD ile Çin arasındaki politik açıdan yaşanan çekişmeler, zamanla daha da derinleşirken, iki ülke arasındaki teknoloji savaşları bu gerginliğin temel etkenlerinden biri haline gelmiştir. İki ülkenin arasında yaşanan bu çekişmeler esas olarak Donald Trump’ın başkanlık döneminde gün yüzüne çıkmaya başladı ve bu hafta yine dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Özellikle TikTok’un 19 Ocak 2023’te ABD’de kapatılması ve aynı gün içerisinde yeniden erişime açılması, bu durumu bir kez daha gündeme taşıdı. Trump, TikTok uygulamasına getirilen yasakları 75 gün erteleyerek dikkatleri üzerine çekti.

ABD’de 170 milyondan fazla kullanıcısı bulunan TikTok’un geleceği ile ilgili endişeler hâlâ son bulmuş değil. Çeşitli raporlar, son günlerde birçok ABD’linin alternatif bir Çinli uygulama olan RedNote’a geçtiğini ortaya koyuyor. Bu durum, TikTok’un durumu üzerindeki belirsizliğin etkilerini göstermektedir.

BİRÇOK ÇİNLİ TEKNOLOJİ ŞİRKETİ YASAKLI LİSTESİNE ALINDI

İki ülke arasında teknolojik bir savaş sürerken, birçok yasak da arka planda devam etmektedir. Mart 2018’de Trump’ın yönetimi, dış ticaret açığını kapatmak amacıyla Çin’den ithal edilen güneş panelleri ve alüminyum ürünlerine gümrük vergilerini artırma kararını aldı. Bu kararlar, kısa bir süre sonra Huawei gibi büyük Çinli teknoloji devlerine uygulanan kısıtlamaları takip etti ve sonuç olarak teknoloji savaşına dönüşmesine neden oldu.

Bu dönemde, Trump ABD’li şirketlerin Çin’e yönelik gelişmiş çip üretim ekipmanlarını göndermesini kısıtlamış ve birçok Çinli teknoloji şirketine yasaklar getirmiştir. Bu durum, iki ülke arasındaki rekabeti daha da arttırdı. Çip üzerindeki çekişme, Biden yönetiminde de devam etti. 2022’de imzalanan “Çip ve Bilim Yasası” ile ABD, yerli çip üretimini artırmak amacıyla yarı iletken sektörüne yaklaşık 52 milyar dolarlık doğrudan finansman sağlamayı amaçladı.

ÇİN’DE DE ABD MERKEZLİ BİRÇOK UYGULAMA YASAK

Diğer yandan, Çin’de de ABD merkezli dijital teknoloji şirketlerine yönelik birçok yasak bulunmaktadır. Google, YouTube, WhatsApp, Instagram, X ve Facebook gibi sosyal medya platformları, Çin’de erişime kapalıdır. Bu, iki ülke arasındaki teknolojik rekabetin boyutlarını artıran bir başka faktör olarak karşımıza çıkmaktadır.

Özellikle X’in sahibi Elon Musk, TikTok’un ABD’de kapatıldığı gün bu konu hakkında dikkat çekici bir paylaşımda bulundu. Musk, TikTok yasağının ifade özgürlüğüne aykırı olduğunu belirterek, “TikTok’un Amerika’da faaliyet göstermesine izin verilirken X’in, Çin’de faaliyet göstermesine izin verilmemesi dengesiz bir durum. Bir şeylerin değişmesi gerekiyor.” diye ifade etti. Bu yorum, hem dijital özgürlük konusuna dikkat çekmekte hem de iki ülke arasındaki teknolojik denge problemi üzerine tartışmalara zemin hazırlamaktadır.

Kaynak: AA