Açlık Nedir?
Açlık, bedenin hücresel enerji ihtiyacını (ATP ihtiyacını) beyne bildirdiği biyolojik bir sinyaldir.
Yani açlık:
- mide sesi değildir
- irade zayıflığı değildir
- psikolojik eksiklik hiç değildir
Açlık, yaşamı sürdürmek için zorunlu bir enerji çağrısıdır. Ancak bu çağrı iki farklı kaynaktan gelebilir:
- Bedensel (fizyolojik) açlık
- Zihinsel (psikolojik) açlık
Bedensel Açlık Nedir?
Bedensel açlık, hücrelerin gerçekten enerjiye ihtiyaç duyduğu durumda ortaya çıkar.
Kaynağı:
- ATP seviyesinin düşmesi
- Kan şekerinin azalması
- Enerji depolarının kullanılmaya başlaması
- Açlık hormonlarının (özellikle ghrelin) artışı
Belirtileri:
- Yavaş yavaş ortaya çıkar
- Midede boşluk hissi
- Halsizlik, odak azalması
- Hafif baş dönmesi veya üşüme
- Yemekle net şekilde azalır ve biter
👉 Bu açlık doğaldır, sağlıklıdır ve gereklidir.
Zihinsel Açlık Nedir?
Zihinsel açlık, bedenin enerjiye ihtiyacı olmadan ortaya çıkan yeme isteğidir.
Kaynağı:
- Stres ve duygusal yük
- Can sıkıntısı
- Ödül ihtiyacı
- Alışkanlıklar
- Görsel, koku ve zaman tetikleyicileri
- Öğrenilmiş inançlar (“Saat geldi, yemeliyim”)
Belirtileri:
- Ani başlar
- Midede açlık yoktur
- Belirli yiyecekleri ister (tatlı, hamur, atıştırmalık)
- Yense bile tam olarak bitmez
- Kısa sürede tekrar eder
👉 Bu açlık enerji ihtiyacından değil, zihin regülasyonundan kaynaklanır.
Temel Ayrımlar
| Bedensel Açlık | Zihinsel Açlık |
| Hücresel enerji ihtiyacı | Duygusal / bilişsel ihtiyaç |
| Yavaş gelişir | Ani ortaya çıkar |
| Bedende hissedilir | Düşüncede hissedilir |
| Yemekle biter | Yemekle bitmez |
| Seçici değildir | Seçicidir |
| Hayati ve gereklidir | Öğrenilmiş ve düzenlenebilir |
Kilo Problemi Nerede Başlar?
Zihinsel açlık, bedensel açlık sanıldığında
Beden ATP istemezken yemek yenir. Üretilen enerji kullanılmaz. Kullanılmayan enerji = yağ olarak depolanır. Bu nedenle kilo problemi, açlığın türünün ayırt edilememesidir.
Bedensel açlık = enerji ihtiyacı, Zihinsel açlık = zihin ihtiyacı, Fazla Kilo = enerji ihtiyacı yokken yemenin sonucunda yetersiz hareket etmek.
Deniz Egece, İki Şükran bir Sevgiler
