Bir Kase Yoğurt, Kaç Jeopolitik Eder?
Bir Kase Yoğurt, Kaç Jeopolitik Eder?

Nereden çıktı bu tuhaf soru diyeceksiniz, yine gece yarısı uykum kaçtı aklımda deli sorular adeta fincancı katırlarına binmiş sırayla önümden geçip yola koyuldular. Gerçi ürkütmemek lazım ama lafı fazla gevelemeden hemen konuya gireyim ve ilk ara başlığı atayım.
Chobani …
Ch=K: Yoğurdun Gizli Kodları mı?
Resmi açıklamalara bakarsanız, markanın ismi Türkçedeki “çoban” kelimesinden türetilmiş. Ne kadar yerli, ne kadar milli ve nostaljik değil mi?
Fakat buradaki küçük dilbilimsel cilveyi görmezden gelmek, bir gazeteci yazar olarak benim meraklı zihnime pek uyum sağlamaz.
Gelin ufak bir lise dilbilgisi dersine dönelim. Batı dillerinde yan yana gelen “Ch” harflerinin fonetik karşılığı nedir? Tabii ki sert bir “K” sesi!
Bir İtalyan rafa uzanıp Chianti şarabını alırken nasıl “Kianti” diyorsa, bir Amerikalı da bu markayı gördüğü ilk günden beri bilinçaltında “Kobani” tınısıyla okuyor.
Hızlı adımlarla yükselebilmek için “çobandan” gelen bir Türk yoğurdu yerine pazara Amerikalıların alışık olduğu “Yunan yoğurdu” olarak girdiğini düşünsek bile “çobanın” yunancada ki karşılığı da “Tsopanis” veya “Chopani” yani “Chobani” değildir.
Şimdi yüksek sesle soralım; Kurucusu, sıfırdan kurduğu milyar dolarlık markanın ismini seçerken Amerikalıların bunu “Kobani” diye okuyacağını öngörememiş olabilir mi?
Yoksa karşımızda, yerel bir hikayeyi evrensel bir akustik şifreye dönüştüren, her harfi ince ince hesaplanmış bir pazar mühendisliği mi var?
Çoban mı, Şifre mi? Üstelik zamanlama da insanı derin düşüncelere sevk ediyorken.
2014-2016 yılları arasında dünya medyası, CNN’ler, BBC’ler her gün sınırımızdaki mülteci krizini ve o meşhur “bölgeyi” manşetlerden düşürmüyordu. Batı kamuoyunun kulağı o fonetiğe tam alışmışken, reklam kuşaklarında mülteci haklarını ve sınırları aşan insan hikayelerini savunan duygusal “Chobani” reklamları dönmeye başladı.
Kurucusunun mülteciler için kurduğu devasa vakıfları ve küresel elitlerle olan yakın ilişkilerini de yan yana koyunca, insan sormadan edemiyor; Bizim buralarda “çoban” diye pazarlanan o masum isim, okyanusun ötesinde jeopolitik bir dalgayı arkasına alan zekice bir halkla ilişkiler (PR) operasyonu muydu?
Geçmişte Türkiye’ye yönelik sert muhalif çıkışlarıyla bilinen bir milyarderin, bugün Fenerbahçe Stadyumu ve memleketi Erzincanspor üzerinden milyon dolarlık bir “vefa” dönüşü yapması da bu stratejinin bir parçası olabilir mi? Siyasete doğrudan girip kutuplaşmanın öznesi olmak yerine, spor dünyasının o muazzam birleştirici gücünü kullanıp geçmişteki tüm gri bulutları bir gecede dağıtmak…
Pazarlama literatüründe buna “Yumuşak Güç” (Soft Power) deniyor ve itiraf edelim ki, tıkır tıkır da işliyor!
Son Söz: Karar Okurun…
Günün sonunda, elimizdeki bu tabloya bir suçlama veya körü körüne bir komplo teorisi gözüyle bakmak haksızlık olur.Neticede ortada milyar dolarlık dev bir başarı hikayesi var.
Ancak dilbilim kurallarının, küresel medyanın, elit lobilerin ve spor endüstrisinin “hatta mültecileri istihdam ettiği ve göçmen haklarını savunan bir kurucusu olduğundan ABD’de aşırı sağın hedefi olmasına rağmen” nasıl bu kadar kusursuz bir uyumla iç içe geçtiğini tartışmak da her düşünen zihnin hakkıdır.
Chobani, bizim için Anadolu hatıralarımızda tatlı bir çoban öyküsüyken, küresel sistemin kodlarında çok daha katmanlı bir iletişim stratejisine dönüşmüş olabilir mi? Belki de bazen, bir kase yoğurdu kaşıklarken sadece bir gıda maddesini değil, sınırları aşan devasa bir jeopolitik kurguyu tüketiyoruzdur.
Kim bilir…Yoğurt bu işte milyarlarca insanın vazgeçilmezi, Chopani yoğurdumu, Chobani üstünden Kobani yoğurdumu bilemem ama Silifkenin yoğurdu olmadığı kesin.


Okuyucu Yorumları1
Maalesef imlâ hatalarıyla dolu, ayrı yazılmaması gereken “ki” ayrı yazılmış, ayrı yazılması gereken “mu” birleşik yazılmış. En azından bir gazeteci yazarın bu hataları yapmamasını isterdim ama devir böyle bir devir maalesef. Selamlar, sevgiler.
Yeni Bir Yorum Bırakın