CHP Edirne Milletvekili Ediz Ün, Tarım Bağ-Kur primlerini ödeyemeyen çiftçilerin sistemden çıktığını ve bu durumun tarım sektörünü tehdit ettiğini belirtti. Ün, çiftçinin içinde bulunduğu zor duruma dikkat çekerek, “Ürettiğinden kazanamayan çiftçi, Tarım Bağ-Kur primini yatıramadığı için sistemden çıkıyor” dedi.
CHP Edirne Milletvekili Ediz Ün, Türkiye’deki tarım sektörünün son yıllarda ciddi bir kriz ile karşı karşıya olduğunu ifade etti. Tarım Bağ-Kur’lu sayısında yaşanan dramatik azalmaya dikkat çeken Ün, çiftçilerin bu sistemden hızla çıktığını vurgulayarak çiftçilerin yaşadığı ekonomik zorlukları gözler önüne serdi. Ün’ün paylaştığı veriler, durumun ciddiyetini ortaya koymakta.
2002 yılında Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) iktidara geldiğinde Türkiye’de 901 bin Tarım Bağ-Kur’lu çiftçi ve 149 bin tarım sigortalısı bulunmaktaydı. Ancak, 2008 yılına kadar bu sayı 1 milyon 128 bin Tarım Bağ-Kur’lu çiftçi ve 218 bin tarım sigortalısına ulaşmışken, Ekim 2024 verilerine göre bu rakamlar, sırasıyla 421 bin ve 16 bin seviyesine gerilemiştir. Ün, son 17 yılda Tarım Bağ-Kur’lu sayısının %63, sigortalı tarım işçi sayısının ise %92 azaldığını belirtti. Bu durumun nedeninin, çiftçilerin kazanç elde edememesi ve primlerini ödeyememesi olduğunu ifade etti.
Ün, çiftçilerin artan maliyetlerle başa çıkmakta zorlandıklarını ve ürün fiyatlarının bu maliyet artışlarına ayak uyduramadığını ifade etti. 2024 yılında Tarım Bağ-Kur primlerinin %27 oranında arttığını belirten Ün, çiftçilerin ürün satış fiyatlarının bu artışın gerisinde kaldığını gözler önüne serdi. Hükümetin yıl sonu enflasyon beklentisini %21 olarak açıklamasının yanı sıra, çiftçilerin ürünlerine enflasyonun üzerinde bir zam yapılmayacak olmasının çiftçiler üzerindeki yükü daha da artırdığını dile getirdi. Ün, bu durumu, “Çiftçinin cebindeki son kuruşa kadar el koymak istiyorlar” ifadeleriyle eleştirdi.
Tarım Sektörü İçin Endişe Verici Veriler
Ediz Ün, tarım sektöründe genç ve kadınların giderek uzaklaştığını, yaş ortalamasının 58’e çıktığını belirtti. Eğer bu gidişat devam ederse, 10 yıl içinde tarımsal faaliyet yapacak çiftçi bulmanın zorlaşacağı uyarısında bulundu. TARSİM sigortasında gençlere ve kadınlara uygulanan ekstra prim indiriminin aynı şekilde Tarım Bağ-Kur priminde de uygulanması gerektiğini vurguladı. Genç çiftçilerin iyi bir emekli maaşı almasının sağlanması için gerekli adımların atılması gerektiğini söyledi.
Ün, şu anda en düşük Tarım Bağ-Kur priminin 7.736,48 lira olduğunu ve bu bedelin genç çiftçilerden alınmaması gerektiğini ifade etti. Ancak mevcut ekonomik koşullarda bunun mümkün olmadığını düşündüğünü belirtti. Aynı zamanda gençliğe ve yaşa göre kademeli prim uygulamalarının yeniden devreye sokulması gerektiğine dikkat çekti. Eski uygulamalarda 15 günlük prim ödemesinin 30 gün sayılmasıyla sağlanan %50 oranındaki indirim gibi uygulamaların hızla tekrar başlatılması gerektiğini belirtti.
Sonuç olarak, Ediz Ün’ün yaptığı açıklamalar, Türkiye’nin tarım sektöründe yaşanan sorunlara ve çiftçilerin karşılaştığı zorluklara dikkat çekmekte. Çiftçilerin, yükselen maliyetler ve yetersiz gelir nedeniyle Tarım Bağ-Kur sisteminden çekilme eğiliminde olduğu görülmekte. Bu durumun, tarım sektörünün geleceği açısından büyük bir tehdit oluşturduğu ifade edilmektedir.
