Füreya Koral: Anadolu’yu Duyuran Seramik Ustası
Sanatçı Füreya Koral, 12 Haziran 1910 tarihinde İstanbul’un Büyükada ilçesinde, Mehmet Emin Paşa ve Hakkiye Hanım’ın kızı olarak dünyaya geldi. Annesinin akrabaları arasında ressamlar Fahrünnisa Zeyd ve Aliye Berger gibi isimler bulunmaktadır. Ayrıca, Koral’ın dayısı ünlü yazar Cevat Şakir Kabaağaçlı, diğer bir adıyla “Halikarnas Balıkçısı”dır.
Lise eğitimini 1927 yılında Notre Dame de Sion’da tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’ne kaydolan Koral, burada dönemin tanınmış Macar keman virtüözü Prof. Charles Berger’den özel keman dersleri almıştır; ilerleyen yıllarda Berger ile teyzesinin evleneceği bilinmektedir.
ATATÜRK’ÜN YAKIN ÇEVRESİNDE BULUNDU
Koral, 1930 yılında Bursalı bir çiftlik sahibiyle ilk evliliğini gerçekleştirmiş ancak bu birliktelik iki yıl içinde sona ermiştir. 1935 yılında milletvekili Kılıç Ali ile ikinci evliliğini yaparak Ankara’ya yerleşen sanatçı, burada dönemin önemli siyasetçi, sanatçı ve yazarlarıyla tanışma fırsatı bulmuştur.
Koral ve eşi Kılıç Ali, Mustafa Kemal Atatürk’ün vefatına kadar onun yakın çevresinde yer almışlardır. 1939 yılında çift, yeniden İstanbul’a dönmüştür.
Sanat dolu bir yaşam süren Koral, 1940-1944 yılları arasında müzik eleştirileri yazarken aynı zamanda çeviriler de yapmıştır. 1945 yılında verem hastalığına yakalanan sanatçı, tedavi amacıyla 1947’de İsviçre’nin Leysin kentindeki bir sanatoryuma yatırılmıştır.
SANAT HAYATINA TEYZESİNİN TEŞVİKİYLE BAŞLADI
Koral, hastalığı süresince Londra’da yaşayan teyzesi ressam Fahrünnisa Zeyd’in gönderdiği sanat materyalleri ile verimli zaman geçirerek, sanat kariyerine 1947’de İsviçre’de başladığı seramik çalışmalarıyla adım atmıştır.
Fransız seramikçi Serre’nin desteğiyle Paris’te bulunan özel bir atölyede eserlerini geliştiren sanatçı, 1951 yılında seramik ve taş baskı çalışmalarından oluşan ilk kişisel sergisini Paris’te sanatseverlerle buluşturmuştur.
Aynı yıl Türkiye’ye dönen Koral, eserlerini İstanbul’daki Maya Sanat Galerisi’nde sergilemiştir. Sanatını Türkiye’de sürdürme kararı alan Koral, Paris’ten özel olarak getirdiği seramik fırınında çalışmalara başlamak istese de sağlığı nedeniyle tekrar Paris’e dönmek zorunda kalmış, burada bir ameliyat geçirip sağlığına kavuşarak Türkiye’ye kesin dönüş yapmıştır. Bu süreçte Koral, seramik sanatını bırakmasını isteyen eşi Kılıç Ali ile yollarını ayırmıştır.
ATÖLYESİ GENÇ SANATÇILAR İÇİN BİR MERKEZ OLDU
1954 yılında Şakir Paşa Apartmanı’nda kendi atölyesini kuran Koral, 20 yıl boyunca burada üretim yapmıştır. Bu atölye, Ayda Arel, Alev Ebuzziya, Leyla Sayar, Candeğer Furtun ve Jale Yılmabaşar gibi genç seramik sanatçıları için önemli bir buluşma noktası haline gelmiştir.
Türkiye’nin profesyonel anlamda ilk kadın seramik sanatçısı olarak tanınan Koral, seramiği mimari bir öğe olarak kullanma konusundaki öncü çalışmalarıyla da tarihe geçmiştir.
Kariyeri boyunca yurt içinde ve dışında pek çok sergiye katılan Koral, 1955’te Cannes Milletlerarası Sergisi’nde gümüş, 1962’de Prag Milletlerarası Sergisi’nde altın madalya kazanmıştır. 1967 yılında İstanbul’da gümüş madalya, Washington Smithson Enstitüsünde ödül ve Fransa’daki Vallarius Bienali’nde onur diploması almıştır. Füreya Koral, 1981’de Kültür Bakanlığı Özel Ödülü’ne, 1986’da ise Sedat Simavi Vakfı Plastik Sanatlar Ödülü’ne layık görülmüştür.
ESERLERİNDE ANADOLU KÜLTÜRÜNDEN İLHAM ALDI
Koral, eserlerinde soyutta somuta çeşitlilik gösteren ve ağırlıklı olarak Anadolu kültüründen ilham alan özgün bir anlatım dili geliştirmiştir. Sanatçı, seramik ve mimariyi birleştiren büyük boyutlu panolarını 1963’te Ankara Ulus Çarşısı’na, 1966’da İstanbul’daki Ziraat Bankası’na ve 1969’da İstanbul Divan Oteli’ne üretmiştir.
Seramik pano ve üç boyutlu eserlerinin yanı sıra günlük kullanıma yönelik vazo ve tabak gibi ürünler de tasarlayan Füreya Koral’ın hayatı, yazar Ayşe Kulin tarafından “Füreya” adıyla romanlaştırılmıştır.
Füreya Koral, 25 Ağustos 1997’de 87 yaşında İstanbul’da vefat etmiştir.





Okuyucu Yorumları0
Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk görüşü siz paylaşın!
Yeni Bir Yorum Bırakın