CHP Genel Başkan Yardımcısı Gamze Taşcıer, “AKP iktidarı, kamu denetim mekanizmasını adeta çökertmiş ve çalışamaz hale getirmiştir. Denetim sisteminin etkinliği yalnızca bir idari mesele değil, doğrudan halk sağlığının temel taşıdır. Ancak AKP iktidarı, kamu yararını hiçe sayarak denetim mekanizmalarını zayıflatmış, parçalı bir yapıyı dayatmıştır. İş müfettişi, SGK müfettişi ve SGK denetmeni gibi bölünmüş bir denetim sistemiyle etkinlikten söz etmek mümkün değildir.” dedi.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı Gamze Taşcıer, Bolu Kartalkaya’da meydana gelen yangın faciasını gündeme getirerek, bu olayın ana sorumlusunun kamu denetimini zayıflatan Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) iktidarı olduğunu savundu. Taşcıer, “Gelişmiş ülkelerde 100 bin kişiye 10’dan fazla iş müfettişi düşerken, ülkemizde bu sayı yalnızca beş. Türkiye’de 2 milyondan fazla işyerinde 16 milyondan fazla sigortalı çalışanın olduğunu düşündüğümüzde sadece 917 iş müfettişi ile etkin bir kamu denetimi yapmak mümkün değildir. Tek adam rejiminde itibarsızlaştırılan kamu denetimi nedeniyle iş kazaları seri cinayetlere dönüşmüştür” ifadelerini kullandı.
Yazılı bir açıklama yapan Taşcıer, şu ifadeleri de ekledi:
“AKP iktidarı, kamu denetim mekanizmasını adeta çökertmiş ve çalışamaz hale getirmiştir. Denetim sisteminin etkinliği yalnızca bir idari mesele değil, doğrudan halk sağlığının temel taşıdır. Ancak AKP, kamu yararını hiçe sayarak denetim mekanizmalarını zayıflatmış, parçalı bir yapıyı dayatmıştır. İş müfettişi, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) müfettişi ve SGK denetmeni gibi bölünmüş bir denetim sistemiyle etkinlikten söz etmek mümkün değildir. Bu yapının değişmesi ve tek bir çatı altında toplanması gerekmektedir. Ancak AKP, uluslararası normları da göz ardı ediyor. Sorumsuzluk, bu iktidarda bir norm haline geldi. Bugün, etkin bir denetim sistemi yerine, halkın yaşam hakkını riske atan bir sistemsizlikle karşı karşıyayız.”
İŞ KAZASI DEĞİL SERİ CİNAYET
Taşcıer, Türkiye’de son 22 yılda 24 büyük facianın yaşandığını dile getirerek, “Bingöl’de, Maraş’ta, Hatay’da depremleri gördük. Pamukova’da, Çorlu’da, Ankara’da tren kazalarına şahit olduk. Patlamalar yaşandı. Soma’da, Ermenek’te, Amasra’da, İliç’te maden cinayetleri işlendi. 54 bin 780 kişi öldü. Ancak bu felaketlerden hiçbir kamu görevlisi sorumluluk almadı. Ölenler öldüğü ile kaldı. Bu ülkede iktidar için makbul vatandaş, maktul olan vatandaştır” şeklinde konuştu.
ÇALIŞAN ARTIYOR, DENETLEYEN AZALIYOR
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın verilerine göre, 2018 yılında Türkiye’de iş müfettişi sayısı 1.097 iken, 2023 itibarıyla bu sayı 917’ye düşmüştür. Ülkedeki iş gücü artarken, denetleyen müfettiş sayısının yüzde 20 azaldığını belirten Taşcıer, “Bir iş müfettişi, 2.376 iş yerini ve 17.891 çalışanı denetlemekle yükümlü. Böyle bir sistem sağlıklı olabilir mi?” diye sordu.
DENETİM ETKİSİZ
Gelişmiş ülkelerde 100.000 kişiye düşen iş müfettişi sayısı 10’un üzerindedir. Türkiye’de ise sadece 5 müfettiş düşmektedir ve bu durum işçi sağlığı ile güvenliği açısından büyük bir ihmalkârlığın göstergesidir. Taşcıer, “İş kazalarının ve ölümlerin önlenmesi için etkin denetimler şartken, AKP iktidarı bu konuda gerekli adımları atmak yerine bu mekanizmaların içini boşaltarak halkın yaşam hakkını riske atmıştır” dedi.
BİR İŞ MÜFETTİŞİNE 7 YIL
Gamze Taşcıer, bir iş müfettişinin etkin bir denetim yapabilmesi için günde 10 saat çalışması gerektiğini belirti. Bu süre içinde, bir müfettişin 2.376 iş yerini denetleyebilmesi için toplamda 1.901 iş gününe, yani yaklaşık 7,3 yıla ihtiyaç duyduğunu vurguladı. Bu durumun, insan hayatını öncelemeyen bir sistemin sonucunu oluşturduğunu ifade etti.
ÇÖZÜM ETKİN DENETİMDE
Gamze Taşcıer, çözümün kamu yararını önceliklendiren etkin denetim mekanizmaları oluşturmakta olduğunu; denetim sisteminin tek bir çatı altında toplanması gerektiğini ve araştırmaların sonucunda elde edilen verilerin dikkate alınarak grup başkanlıklarının il bazında yapılandırılması gerektiğini dile getirdi. Ayrıca bağımsız denetimin önündeki engellerin kaldırılması ve siyasi müdahalelerin son bulması gerektiğinin altını çizdi. Taşcıer, “Kamu denetim sistemi, kamu yönetiminin kilit taşıdır. Bu taşı yerinden oynatırsanız, vatandaşların yaşam hakkını da yok edersiniz” şeklinde konuştu.
