CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye’nin ihracatında karşılaştığı önemli bir sorun olan iade vakalarına dikkat çekti. Özellikle pestisit ve aflatoksin gibi zararlı maddelerin tespit edilmesi sonucunda artan iade oranlarını gündeme getiren Gürer, bu durumun ihracat edilen ürünlerin kalitesine ve Türkiye’nin uluslararası plandaki ihracat imajına ciddi zararlar verdiğini vurguladı.

GÜRER’İN SORULARI

Gürer, Ticaret Bakanlığı’na yönelik hazırladığı önerge ile birlikte şu on soruyu yöneltti:

  • 2024 yılında hangi ürünler hangi ülkelerden ve ne kadar miktarda iade edilmiştir?
  • İade edilen ürünlerle ilgili hangi işlemler yapılmıştır?
  • İade edilen ürünlerin aynı serisinden yurt içinde satışa sunulan ürünler var mıdır? Bu ürünlerin laboratuvar sonuçları olumlu çıkmış mıdır?
  • Aflatoksin ve pestisit tespiti nedeniyle iade edilen ürünlerin, ihraç edilen gıda ürünleri içinde risk oluşturabileceği dikkate alındığında, ürünler ülkemizden çıkmadan önce yeterince incelenmekte midir?
  • İnceleniyorsa laboratuvar sonuçları nelerdir? Karşı ülke verileri ile ülkemiz verileri arasında değerlendirme farklılıkları var mıdır?
  • Pestisit oranı yüksek ürünlerin gümrük geçişine ülkemizden nasıl onay verilmektedir? Bir usulsüzlük mü söz konusudur?
  • Türkiye’den temiz olarak çıkan bir ürünün, karşı ülkede nasıl sorunlu olduğu tespit edilmektedir?
  • İade edilen ürünler yerine yeni ürünler mi gönderilmektedir?
  • Bu süreçler nedeniyle tazminat ödeme gibi yükümlülükler yaşanmakta mıdır?
  • İade edilen ürünler nedeniyle başlatılmış bir soruşturma mevcut mudur?

TİCARİ KALİTE DENETİMLERİNİN KAPSAMI

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, geleneksel tarım ürünleri üzerinde yürütülen ticari kalite denetimlerinin, 2024/21 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi (ÜGD) Tebliği çerçevesinde gerçekleştirildiğini açıkladı. Bu süreçte, bitkisel yemeklik yağlar, yaş meyve-sebze gibi ürünlerin kalite standartlarını belirlemek için olgunluk, sınıf, boy ve meyve eti sertliği gibi ölçümlerin yapıldığı belirtildi.

Bakan Bolat, bu denetimlerin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan sağlık denetimlerinden farklı olduğunu ifade ederek, gıda ürünlerinin bakteriyel ve kimyasal bileşenlerinin kontrol edildiği ve bu tarz kontrollerin uluslararası standartlarla gerçekleştirildiğini vurguladı. Temel olarak, ürünlerin sağlık güvenliği ile ilgili unsurların kontrolü yapılmakta ve gümrükten geçiş izni buna dayanarak verilmektedir.

SAĞLIK DENETİMLERİ AYRI BAKANLIK TARAFINDAN YAPILIYOR

Bakan Bolat, sağlık denetimlerinin yalnızca Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından bağımsız bir şekilde gerçekleştirildiğini belirterek, pestisit kalıntıları, aflatoksin ve genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO) gibi unsurların sıkı bir şekilde denetlendiğini aktardı. İthal ürünlerin gümrükten geçişine izin verilmeden önce ilgili izin ve sertifikaların kontrol edildiği ifade edildi.

TÜRK MALI İMAJINI KORUMA ÇABALARI

Ticaret Bakanlığı, Türk malı imajına zarar veren firmalarla ilgili yaptırımlar uygulamakta olduğunu duyurdu. Bu kapsamda, güvensiz veya kalitesiz ürünler ihraç eden firmalara karşı yasal önlemler alındığı bildirildi. Türkiye’nin uluslararası arenada daha güçlü bir ihracat imajına sahip olması için bu tür denetimlerin önemi vurgulandı.

GERİ GÖNDERİLEN ÜRÜNLERİN İŞLEMLERİ

Bakan Bolat, ülke dışına çıkarılan ancak çeşitli nedenlerle geri gönderilen tarım ve gıda ürünlerinin kontrolünün Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapıldığını açıkladı. Sınır gümrüklerinde yapılan denetimler neticesinde, uygun görülen ürünlerin ithalat işlemlerinin tamamlandığı, uygun görülmeyenlerin ise imha edilmekte olduğunu söyledi.

AFLATOKSİN VE PESTİSİT KALINTILARI

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, pestisit ve aflatoksin tespiti nedeniyle ihracat sürecinde önemli sorunlar yaşandığını belirtti. Ülkede iptal edilen bazı ürünlerin, Avrupa Birliği ülkeleri gibi yurt dışından gelen ithal ürünler bakımından yeterli güvenliğe sahip olup olmadığını sorgulamak üzere denetimlerin sertleştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Gürer, “Özellikle sorunlu tarım zehirlerinin ülkeye girişine izin verilmemesi ve Avrupa ülkelerinde yasaklı olan maddelerin kullanımlarının önlenmesi gerekmektedir,” dedi.

Muhabir: İrem AKBAY