Hızlı Yakıt Sistemi

İlhan Berk: Türk Şiirinin Uç Beyi

Haber MerkeziHaber Merkezi
1 okunma

Gerçek adı Emrullah İlhan Birsen olan şair İlhan Berk, 18 Kasım 1918 tarihinde Manisa’da, Hesna ve Veli Biirsen’in oğlu olarak dünyaya geldi. Annesi ve babası çocuk yaşta ayrıldığından, Berk’i annesi ve ağabeyleri büyüttü.

İlkokul eğitimine İstanbul’da Pertevniyal Lisesi’nde başlayan Berk, altı ay sonra İzmir Öğretmen Okulu’na geçiş yaptı. Eğitimine Balıkesir’de devam ederek orada mezun oldu. Daha sonra Giresun’da iki yıl öğretmenlik yaptı ve yedek subay olarak İstanbul’da askerlik görevini tamamladı.

İlk eserini “Güneş Yakanların Selamı” adlı kitabıyla 1935’te Manisa Halkevi’nin desteğiyle yayımlayan şair, askerliğin ardından Edirne’ye atanarak bir süre burada öğretmenlik yaptı.

Berk, daha sonra Gazi Eğitim Enstitüsü’nün Fransızca bölümünde eğitimini sürdürmek için Ankara’ya gitti ve 1945 yılında mezun oldu.

“YERYÜZÜNDE ŞİİR DİYE BİR ŞEY OLMASA BİLE ONU İCAT EDEBİLECEK BİR ŞAİRDİ”

İlhan Berk, Zonguldak, Samsun ve Kırşehir’de ortaokul seviyesinde öğretmenlik yaptı. Aynı mesleği icra eden Edibe Hanım ile evlenmesi ardından tek çocuğu Ahmet dünyaya geldi.

Usta şair, 1956 yılında Ziraat Bankası’nın yayın bürosuna çevirmen olarak katıldı ve Ankara’ya tayin oldu. Burada, İkinci Yeni anlayışının en çalkantılı dönemlerini geçirdi.

Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü yayın bürosunda çevirmenlik görevini sürdüren Berk, emekli olduktan sonra Bodrum’a yerleşti.

Şiir günleri ve çeşitli etkinlikler vesilesiyle 1962’de Londra, 1964’te Paris’e giden Berk, burada 7 aydan fazla kaldı. Paris’teki sanatçılarla tanışarak birçok resim sergisi ve şiir gününe katıldı.

İlhan Berk, Avrupa ve Uzak Doğu’nun birçok ülkesini ziyaret etti. Şair Turgut Uyar, onun ilk şiirlerini Manisa Halkevi dergisi, Uyanış, Varlık, Çığır ve Ses gibi çeşitli yayınlarda yayınlayarak Türk edebiyatına önemli katkılarda bulunduğunu belirtmiştir.

“ETKİLENDİĞİ VE ETKİLEDİĞİ ŞAİRLER BİR ARAYA GELDİĞİ ZAMAN ETRAFLICA BİR TÜRK ŞİİR TARİHİ ÇIKARABİLİRİZ”

Walt Whitman ve Nazım Hikmet’in izlerini şiirlerinde görebildiğimiz Berk, “İstanbul Kitabı”, “Günaydın Yeryüzü”, “Türkiye Şarkısı” ve “Köroğlu” gibi önemli eserler kaleme aldı. Ancak, bu eserlerinde yer alan şiirler değil, onun özgün tarzını yansıtan unsurları ön plana çıkmaktadır.

Usta şair, daha sonra İkinci Yeni akımına katıldı ve 40 yaşında yayımladığı “Galile Denizi” eseri ile önceki tarzından sıyrılarak yeni bir akımın temsilcisi haline geldi.

“Yenilik” dergisinde yayımladığı “Saint Antoine’ın Güvercinleri” adlı şiiri, İkinci Yeni akımının ilk işaretlerinden biri sayılmaktadır. Bu eserle birlikte söylem merkezli şiir anlayışını reddeden Berk, gerçekçi şiirden uzaklaşıp özgün bir dil geliştirme yoluna gitti.

İkinci Yeni’nin savunucularından birisi olan Berk, şairliğinin yanı sıra edebi anlayışını da bu yeni akıma uygun şekilde değiştirdi ve çok uzun bir dönem anlamsızlıkla deneyciliği benimsedi.

Haydar Ergülen, Berk’i tanımlarken, “İster toplumcu dönemde, ister İkinci Yeni ile anılan bir şair olarak Türk şiirinin hep önünde ilerledi. Onun yaşamı ve eserleri, başlı başına bir Türk şiir tarihi niteliğinde.” şeklinde ifadelerle ona duyduğu hayranlığı dile getirmiştir.

“SÜREKLİ OKUYARAK KENDİSİNİ YENİLEMEYE ÇALIŞTI”

İlhan Berk’in şiirlerinde coğrafya, tarih ve nesne temaları dikkatle işlenmiş olup, özellikle 1980’lerdeki postmodern arayışlara ilham kaynağı olmuştur.

Resimle de yakından ilgilenen Berk, 1978’de Bedri Rahmi Eyüboğlu Galerisi’nde ve 1984’te Galeri Nev’de sergi açtı. Yazmayı bir yaşam biçimi olarak benimseyerek sürekli üretmeye devam etti.

Şair, “Kül” (1978) adlı eseriyle 1979 Türk Dil Kurumu Şiir Ödülünü, “İstanbul Kitabı” ile 1980 Behçet Necatigil Şiir Ödülünü, “Deniz Eskisi” ile 1983 Yeditepe Şiir Armağanını kazandı. “Güzel Irmak” (1988) kitabı ile Simavi Vakfı Edebiyat Ödülünü Ferit Edgü ile paylaştı.

“Şiirin Gizli Tarihi” Fransızca, “Güzel Irmak” ve “İstanbul Kitabı” ise İspanyolcaya çevrildi. Sürekli okuyarak kendisini geliştirmeye çalışan şair, Şubat 1971’de TRT’nin düzenlediği “Tek Şiir” dalında Sanat Ödülü’ne layık görüldü.

Behçet Necatigil’in “Şiirimizin uç beyi” şeklinde nitelendirdiği Berk, Bodrum Devlet Hastanesi’nde tedavi gördüğü dönemde, 28 Ağustos 2008’de hayata veda etti.

İlhan Berk, Bodrum’daki Türbe Mezarlığı’na toprağa verildi. Şiir, deneme, çeviri ve antoloji gibi birçok türde eserler veren şairin önemli eserleri arasında “Güneşi Yakanların Selamı”, “İstanbul”, “Günaydın Yeryüzü”, “Türkiye Şarkısı”, “Köroğlu”, “Galile Denizi”, “Çivi Yazısı”, “Otağ”, “Mısırkalyoniğne”, “Aşıkane”, “Şenlikname”, “Şiirler”, “Taş Baskısı”, “Atlas”, “Kül”, “İstanbul Kitabı”, “Kitaplar Kitabı”, “Deniz Eskisi”, “Şiirin Gizli Tarihi”, “Delta ve Çocuk”, “Galata”, “Güzel Irmak”, “Pera”, “Dün Dağlarda Dolaştım Evde Yoktum”, “Avluya Düşen Gölge, Ev”, “Şeyler Kitabı”, “Çok Yaşasın Sayılar”, “Eşik, Aşk Tahtı”, “Akşama Doğru”, “Toplu Şiirler” ve “Kuşların Doğum Gününde Olacağım” yer almaktadır.

Okuyucu Yorumları0

Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk görüşü siz paylaşın!

Yeni Bir Yorum Bırakın

Aşağı kaydırdıkça sonraki haber otomatik yüklenir