Uluslararası Para Fonu (IMF), 2025 yılı Nisan ayında yayımlanan Küresel Finansal İstikrar Raporu ile ABD’nin uyguladığı yeni tarife kararlarının finansal piyasalarda neden olduğu dalgalanmaları değerlendirdi. Raporda, jeopolitik ve ekonomik belirsizliklerin dünya genelindeki piyasalarda ciddi dalgalanmalara yol açtığı ve finansal istikrar risklerini artırdığı vurgulandı. Özelikle, Şubat 2025’ten bu yana riskli varlıkların değerinde keskin düşüşlerin gözlemlendiği ve bu durumun 2 Nisan tarihindeki yüksek tarife açıklamalarıyla daha belirgin hale geldiği ifade edildi.
IMF raporunda, hisse senedi, döviz ve tahvil piyasalarında belirgin bir oynaklık artışının yaşandığı aktarılırken, diğer ülkelerin bu durum karşısında aldıkları önlemlerin belirsizlikleri daha da artırdığı bildirildi. Yüksek oynaklık, finansal koşulların sıkılaşması sonucunda küresel finansal istikrar risklerini önemli derecede yükseltirken, makroekonomik büyümeye yönelik olumsuz risklerin arttığına işaret edildi. Hisse senedi ve şirket tahvil piyasalarının bazı bölümlerinde değerlemelerin yüksek kalması, piyasa görünümünde daha fazla olumsuz etki yaratabileceği uyarısında bulunuldu.
Raporda, cari belirsizliklerin varlık fiyatlarını düşürebileceği ve gelişmekte olan piyasalar üzerinde ciddi etkiler yaratabileceği vurgulandı. Bu bağlamda, yüksek kaldıraçlı finansal kurumların oynak piyasa koşullarında daha fazla baskı altında kalabileceği öne sürüldü. Ayrıca, bazı hedge fon stratejilerinde kaldıraç oranlarının artması, piyasalardaki satışları şiddetlendirebilir ve bu durum finansal sistemdeki riskleri artırabilir. Kamu borç seviyesinin yüksek olduğu ülkelerde, devlet tahvili piyasalarında daha fazla türbülans beklenirken, gelişmekte olan piyasa ekonomilerinin yüksek reel finansman maliyetleri ile mücadele etmesi gerektiği belirtildi.
Raporda, yatırımcıların kamu borcunun sürdürülebilirliği konusundaki endişeleri ve finans sektöründe ortaya çıkan kırılganlıkların birbirini besleyerek daha da kötüleşebileceği değerlendirmesi yapıldı. Ayrıca, artan politika belirsizliklerinin şirketler ve hanehalkları üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği kaydedildi. Büyük jeopolitik risk olaylarının hisse senedi fiyatlarını düşürebileceği ve devlet risk primlerinde artışa neden olabileceği konusunda da uyarılar yapıldı. Bu durumların, özellikle mali imkanları sınırlı olan ülkelerde daha belirgin hale gelebileceği ve sınır ötesi ticaret ile finansal bağlantılar aracılığıyla yayılma etkisi yaratabileceği ifade edildi.
Finansal kırılganlıkların azaltılması için yetkililerin müdahaleye hazır olmalarının önemi vurgulandı. Raporda, finansal sektör gelişmelerinin makroekonomik sonuçlar üzerindeki olumsuz etkilerini sınırlamak için finansal kriz yönetimi hazırlığının anahtar olduğuna dikkat çekildi. Varlık fiyatlarının daha da aşağı doğru ayarlanma ihtimali, yüksek kaldıraçlı finansal kurumların baskı altında kalabileceği ve devlet tahvili piyasalarında türbülans yaşanabileceği risklerini artırıyor.
Sonuç olarak, yetkililerin merkez bankası likidite kaynaklarına erişimin sağlanmasına yönelik önlemler almaları ve temel tahvil ile fonlama piyasalarında olası likidite sorunlarına müdahahe için hazırlıklı olmaları gerektiği konusunda güçlü bir vurgu yapıldı. Ayrıca, finansal istikrar risklerine karşı senaryo analizleri ve stres testleri yapacak yeterli kaynakların ayrılması gerektiği, banka dışı kaldıraç ve diğer kırılganlıkları azaltmaya yönelik politikaların güçlendirilmesinin önemine dikkat çekildi. Ülkelerin, uygun fırsatlar doğduğunda borç yeniden yapılandırma ve vade yönetimi operasyonlarını proaktif bir şekilde değerlendirmelerinin de kritik olduğu ifade edildi.
