Matematik Hataları Nasıl Uçakların ve Füzelerin Kaderini Değiştiriyor?
1996 yılında Ariane 5 roketinin ilk uçuşlarından biri gerçekleştirilecektir. 40 saniye sonra ise tamamen kontrolden çıkan roket, hedeflenen bölgeye ulaşamadan patlamıştır. Bu durum ise, basit bir matematiksel hata sonucu ortaya çıkmıştır. 64 bit temsil edilen sayının 16 bitlik işaretli tam sayıya dönüştürülmesiyle meydana gelen bu hatanın, roketin motorlarını kontrol etmek için kullanılan hafıza alanına boşalmaya neden olduğu belirtildi. 2015 yılında Boeing 787 uçaklarında yapılan testlerde de benzer bir hata ortaya çıkmış; bu durumun ise uçakların jeneratör kontrol ünitelerinin sürekli açık kalması sonucu ortaya çıktığı belirtilmiştir. Uçak bilgisayarlarının kapatılıp yeniden açılmasının bir çözüm oluşturduğu, ancak felaketle sonuçlanabilecek durumlar meydana gelebileceği açıklanmıştır. Hataların tespit edilmesi ve giderilmesi amacıyla uzun süren incelemeler ve düzeltmeler yapılmaktadır.<y-dil bilgisi:tr-Varsayılan=y-dil bilgisi:en-Varsayılan<
Öte yandan matematiksel hatalar yalnızca roketlerde ve uçaklarda değil, füzelerin kaderini de belirleyebilir. Körfez Savaşı'nda yaşanan olay da tam bu çerçevede ele alınmalıdır. Bu olaya göre gelen Scud füzesini durdurmak için fırlatılan Patriot füzesi, yanlış sistemli hesaplar sonucu beklenmeyen bir alana çarpmış; bu durum ise 28 askerin ölümüyle sonuçlanmıştır. Olayın ardından arka planda yapılan incelemeler, bilgisayar aritmetik hataları nedeniyle önyüklemeden bu yana geçen sürenin yanlış hesaplandığını, bu durumun ise zamanla büyüyen bir hataya yol açtığı belirtilmiştir. Patriot sistemlerinde yapılan güncellemeler sonucu yeni hataların önüne geçilme amacı güdülmektedir. Bir diğer yandan, Norveç'in Stavanger kenti yakınlarındaki Gandsfjorden'de Sleipner A açık deniz platformunun batması, matematiksel hatalar sebebiyle kaçınılmaz bir sona işaret eden örneklerden biridir. Bu durumda ise basit bir matematik hatası nedeniyle kayma gerilmelerinin eksik tahmin edilmesi sonucu oluşmuş; bu hata ise beton duvarların yeterince kalın yapılmamasına yol açmıştır. Özetle, matematiksel hatalar hem uçakları hem de roketleri ciddi tehlikelere sokabilmekte ve gerekli incelemeler yapılmadığı takdirde ölümcül sonuçlara yol açabilmektedir.





Okuyucu Yorumları0
Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk görüşü siz paylaşın!
Yeni Bir Yorum Bırakın