Müzeleri Herkes İçin Erişilebilir Kılacak Proje
Dünya genelinde 2.5 milyar insan, Türkiye ise 20 milyondan fazla kişi, müzelere ulaşımda çeşitli engellerle karşılaşmakta. Bu geniş kapsamlı kültürel dışlanma sorununa çözüm bulmayı amaçlayan “MusePaths” adlı dijital platform, eylül ayında herkesin erişimine açılmayı planlıyor. Bongo Art Project öncülüğünde, TED Üniversitesi, Ostim Teknik Üniversitesi ve Wikimedia Türkiye gibi önemli ortaklarla geliştirilen bu proje, müzeleri “herkes için” erişilebilir hale getirmeyi hedeflemektedir.
Müzeler, yıllık yüz milyonlarca ziyaretçiye ev sahipliği yapsa da, bu kalabalığın önemli bir kısmı sunulan olanaklardan eşit şekilde yararlanamıyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 15’i çeşitli engellerle yaşam sürmekte ve bu bireylerin kültürel aktiviteler içerisinde yer alması önemli ölçüde kısıtlanıyor. Sorun sadece fiziksel engellerle sınırlı kalmamakta; dilsel, duyusal, bilişsel ve sosyoekonomik farklılıklar da milyonlarca insan için görünmez engeller oluşturuyor.
MusePaths uygulaması, bu yapısal sorunun üstesinden gelmek için yola çıkmaktadır. Amaç, müzeleri yalnızca statik eser sergilenen yerler olmaktan çıkararak, ortak olarak öğrenilen, geliştirilen ve yaşayan mekanlara dönüştürmektir.
‘BİLGİNİN KAPSAYICILIĞI’
Projenin ve Bongo Art Project’in kurucusu Çiğdem Aslantaş, alandaki temel sorunun genellikle kapsayıcılığın sadece fiziksel erişimle (rampa, asansör vb.) sınırlı kalmasından kaynaklandığını vurgulamaktadır. Aslantaş, müzelerin kamusal bilgi merkezleri ve önemli eğitici alanlar olduğunu belirterek, asıl sıkıntının fiziksel düzenlemelerin ötesinde bilginin kapsayıcılığının göz ardı edilmesi olduğunu aktarıyor.
Aslantaş, MusePaths’in sunduğu üç aşamayı şu şekilde açıklıyor: “Birinci aşama ‘ulaşılabilirlik’. Bu, fiziksel erişimden dijital içeriklere, işaret dilinden Braille kaynaklara kadar her kanaldan bilgiye erişimi sağlamak. İkinci aşama ‘anlaşılabilirlik’. Sunulan bilgilerin farklı yaş grupları, eğitim seviyeleri ve ihtiyaçlara göre sadeletirilerek anlaşılabilir hale getirilmesi. Üçüncüsü ise ‘katılımcılık’. Ziyaretçiyi pasif bir alıcı olmaktan çıkarıp, bilgiyi dönüştüren ve yeniden üretebilen aktif bir katılımcı haline getirmek.”
GÜVENİLİRLİK SAĞLAMA
Platformun en belirgin özelliklerinden biri, güvenilirliğini ve sürdürülebilirliğini sağlama yöntemidir. MusePaths, sabit bir veri tabanı yerine, sürekli güncellenen kolektif bir bilgi ağı olarak tasarlanmıştır.
Aslantaş, verinin üç ana kaynaktan beslendiğini ifade ediyor: “Birinci kaynak, müzeleri ziyaret eden bireylerin deneyim ve gözlemleri; ikinci kaynak, müzelerin kendi değerlendirme araçlarıyla sağladığı bilgiler; üçüncü kaynak ise bakanlıklar gibi resmi kuruluşların sunduğu rapor ve istatistikler.” Bu üç katmanlı veri akışı, uzmanlar ve danışma kurulları tarafından denetim altında tutuluyor. Aslantaş’a göre platformun temel ilkelerinden biri şeffaflık. Bu ilke gereği, her bilginin kaynağı ve güncelliği açıkça belirtiliyor. Kullanıcılar, karşılaştıkları verilerin kaynağını kolaylıkla takip edebiliyor. Aslantaş, MusePaths’i sadece bir mobil uygulama veya internet sitesi olmaktan öte, “Kültürel mirasa erişimi temel bir hak olarak benimseyen, müzeleri toplumla birlikte yaşayan mekanlar haline getirmeyi amaçlayan bir kolektif hareket” olarak tanımlıyor.
Gelişmeleri takip etmek ve bu topluluğun bir parçası olmak için projenin sosyal medya hesapları (@musepaths) üzerinden bilgi alabilirsiniz.
ÇOK PAYDAŞLI
MUSEPATHS, güçlü ve çok paydaşlı bir yapıya sahiptir. Projenin hazırlık aşaması, Avrupa Birliği Sivil Düşün Programı’nın desteğiyle başlatılmıştır. Bu süreçte 14 sivil toplum kuruluşunun katkılarıyla kapsamlı bir müze erişilebilirlik rehberi oluşturulmuştur. Projenin platforma dönüşmesi ise Borusan Sürdürülebilir Fayda Programı’nın desteğiyle hayata geçirilmiştir. Çiğdem Aslantaş, “Borusan’ın desteği, başlangıçta 100 olan araştırma kapsamımızı 400 müzeye çıkarmamızı sağladı ve hazırladığımız rehberi dijital bir ölçüm aracına dönüştürmemize imkan tanıdı. Bu sayede proje, müzelerin kendi dönüşüm süreçlerini başlatabileceği bir yapı kurdu” diyerek desteklerin önemine değiniyor. Projenin akademik ayağında, TED Üniversitesi ve Wikimedia Türkiye, 400 müze için kapsamlı bir veri araştırması yürütürken, platformun yazılım altyapısı Ostim Teknik Üniversitesi’nden bir ekip tarafından geliştirilmiştir.





Okuyucu Yorumları0
Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk görüşü siz paylaşın!
Yeni Bir Yorum Bırakın