NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, müttefik ülkelerin dışişleri bakanlarını 3-4 Nisan 2025 tarihlerinde bir araya getiren toplantının ikinci günündeki açılışında önemli açıklamalarda bulundu. Rutte, ayrıca 24-26 Haziran 2025 tarihlerinde Hollanda’nın Lahey kentinde düzenlenecek NATO zirvesinin hazırlıklarının ele alınacağını kaydetti. Bu zirve, NATO ülkeleri arasındaki siyasi ve askeri işbirliğini güçlendirmek adına önemli bir fırsat sunacak.
Rutte, toplantıya katılan AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın da yer aldığını belirtti. “Avrupa Birliği, savunma konusundaki çabalarını önemli ölçüde artırıyor ve hepimiz bunu memnuniyetle karşılıyoruz,” dedi. Rutte, AB’nin 20 Mart tarihinde açıkladığı 2030 hedefli yeni yol haritası Beyaz Bülten’ini “önemli bir dönüm noktası” olarak tanımladı ve “Şimdi bunun uygulanmasında daha yakın bir işbirliği için sabırsızlanıyoruz. AB ayrıca, Ukrayna’yı desteklemede daha büyük bir rol oynamayı hedefliyor,” şeklinde konuştu.
Ayrıca Rutte, tüm müttefiklerin yük paylaşımını adil bir şekilde yapmaları gerektiğini vurguladı ve “ABD’nin güçlü transatlantik ittifakımıza olan bağlılığının devam etmesi, güvenliğimizin temel taşı olmayı sürdürüyor,” değerlendirmesini yaptı. Lahey zirvesinde Avrupa ve Kuzey Amerika arasındaki bağların güçlendirilmesi, NATO’yu daha güçlü hale getirmek ve yükün daha adil paylaşıldığı, caydırıcılığı daha yüksek bir ittifak oluşturmanın tartışılacağına dikkat çekti.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha da toplantıda yaptığı açıklamalarda, barışın önündeki engelin Ukrayna değil, Rusya olduğunu dile getirdi. Sibiha, “Biz ABD’nin teklifini kabul ettik,” ifadelerini kullanarak, dün Rusya’nın Harkiv bölgesine insansız hava araçları (İHA) ile yoğun bir saldırı düzenlediğini belirtti. “Şimdi kimin barış ve kimin savaş istediği açık. Rusya’yı barışa zorlamalıyız,” dedi.
Sibiha ayrıca, NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı kapsamında dün gerçekleştirilen NATO-Ukrayna Konseyi’nde verimli tartışmalar yapıldığını ve müttefiklerden destek mesajı aldığını aktardı. NATO toplantısında ABD’nin yeni Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun ilk kez katıldığını hatırlatan Sibiha, “Rusya üzerindeki baskıyı artırmak, saldırmaya devam etmesi halinde ödeyeceği bedeli artırmak çok önemli. Yaptırımlar, dondurulmuş varlıklar ve daha fazla izolasyondan bahsediyoruz,” şeklinde önerilerde bulundu.
Toplantıya katılan diğer bir önemli isim ise Türkiye’yi temsil eden Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’dır. Fidan, önceki gün Rubio’nun da aralarında bulunduğu birçok mevkidaşıyla ikili görüşmeler gerçekleştirdi. Toplantının başlangıcında Rubio, Avrupalı müttefiklerin savunma bütçelerine daha fazla harcama yapmaları ve bu harcamaların gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYİH) yüzde 5’ine çıkması gerektiğini vurguladı.
