Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Ege Denizi’nde bulunan Santorini Adası’nın krater bölümündeki genişlemenin, yanardağlarda patlamaya dönüşeceği anlamına gelmediğine dikkat çekti. Kutoğlu, “Santorini depremlerinin, İstanbul ya da Ege Bölgesi’nde karada bulunan faylarımız üzerine etkisi söz konusu değil.” diye vurguladı.

Kutoğlu ve ekibi, yaklaşık 3 yıl önce geliştirdikleri bir yazılım aracılığıyla radar uydu verilerini kullanarak yeryüzünde meydana gelen olaylar ile yapılardaki değişimleri tespit edebiliyorlar. Bu kapsamda, bina değişimleri, buzul ve kar kütlelerindeki değişimler, yapılar ve zeminlerdeki deformasyonlar ile barajlardaki su miktarının artış ve azalışları gibi birçok farklı konuyu inceledikleri çalışmalar kaleme alındı.

Prof. Dr. Kutoğlu, 2014 yılından beri Santorini Adası’ndaki değişimleri incelediklerini belirterek, son yıllarda yanardağın merkezinde bir genleşme olduğunu gözlemlediklerini ifade etti. Bu bağlamda, “Radar uydu verileri aracılığıyla adanın krater bölümünde inceleme yaptık.” dedi.

Yapılan analizlerde, adanın krater bölgesinde şişkinlik ve genişleme tespit ettiklerinin altını çizen Kutoğlu, “Bu basınç artışına işaret eder ancak yanardağlarda zaman zaman basınç artışları olabilir. Bu durum her zaman patlamaya dönüşeceği anlamına gelmez. Zaman zaman bu basınç doğal olarak sönümlenip tekrar eski haline gelebilir.” ifadelerini kullandı. Kutoğlu, ayrıca Santorini’nin antik dönemlerde ciddi patlamalara neden olmuş halini de hatırlatarak, adanın şeklinin volkanik bir oluşumun ürünü olduğunu kaydetti.

Santorini Volkanik Efsane

Kutoğlu, ayrıca aktif yanardağlar özellikle İtalya, İzlanda ve Avustralya kıyılarında daha fazla gözlemlendiğine dikkat çekerek, “Santorini Adası’nın patlayıp patlamayacağına dair kesin bir şey söylemek zor; ancak böyle bir durum gerçekleşse bile geçtiğimiz yıllarda bu bölgelerde meydana gelen zararlardan daha büyük bir zarara yol açacağını düşünmüyorum.” dedi. Kutoğlu, Avrupa Tsunami Araştırma Grubu tarafından yayımlanan interaktif haritalara bakarak, kıyılarımızda maksimum gerçekleşebilecek tsunami yüksekliğinin en çok İzmir Körfezi’nde 5 metre civarında olabileceğini belirtti.

Bordum ve Muğla bölgelerinde de 3 metreye kadar tsunamilerin meydana gelebileceğini ifade eden Kutoğlu, bunun çok geniş bir zaman diliminde gerçekleşebilecek bir durum olduğunu dile getirerek, “Eğer 8’in üzerinde bir deprem olursa, bu tür durumlar ortaya çıkabilir. Helenik yay dediğimiz bölge Yunanistan’dan başlayarak Akdeniz’in altına kadar uzanan bir dalma-batma zonudur. Burada böyle bir depremin meydana gelmesi mümkün. 8 ve üzeri büyüklükte bir deprem gerçekleşirse, kıyılarımızda 3 ila 5 metre arasında tsunamiler meydana gelebilir. Ancak 3 ila 5 metrelik bir tsunami, özellikle düşük kodlu ve eğimi az olan alanlarda yaklaşık 1 kilometreye kadar suyun içeri girmesine yol açabilir. Uzak Doğu’daki gibi 20-30 metrelik tsunamilerle karşılaşma ihtimalimiz oldukça düşük.” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.

Kutoğlu, son olarak, “Santorini depremlerinin, İstanbul ya da Ege Bölgesi’nde karada bulunan faylarımız üzerine etkisi söz konusu değil.” diyerek açıklamalarını sonlandırdı.

Kaynak: AA