Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Karadeniz’de ticari gemilerin askeri amaçlarla kullanılmasının önlenmesi ve seyrüsefer güvenliğinin sağlanması amacıyla, 9 Ekim 2023 tarihinde Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da gerçekleştirilen müzakerelerde önemli bir ilerleme kaydetti. Kremlin, bu müzakereler sonucunda yapılan anlaşmaları içeren bir yazılı açıklama yaptı.
Açıklamada, her iki ülkenin Karadeniz Girişimi’nin uygulanmasına destek vermeyi kabul ettiğine dikkat çekildi. Bu girişim, bölgedeki deniz güvenliğini artırmayı ve ticari faaliyetlerin devamlılığını sağlamayı hedefliyor. Özellikle, ABD’nin Rus tarım ve gübre ihracatının dünya pazarına erişim sağlamasına yardımcı olacağı ifade edildi. Bu durum, Rusya’nın tarım ürünleri ihracatının önündeki engellerin kaldırılmasına yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
ABD’nin, Rusya için nakliye sigortası maliyetlerini düşürerek bu tür işlemler için limanlara ve ödeme sistemlerine erişimi kolaylaştıracağı da belirtilmiş. Ancak, açıklamada bu maddelerin yürürlüğe girebilmesi için belirli şartların yerine getirilmesi gerektiğine de vurgu yapıldı. Bu şartlar arasında, Rusya Tarım Bankası (Rosselkhozbank) ve diğer finans kurumları üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması yer alıyor.
Bunların yanı sıra, ABD’nin ticarete yönelik finansmanla ilgili kısıtlamaları iptal etmesinin de şartlar arasında bulunduğu kaydedildi. Ayrıca, Rusya’nın liman hizmetleri, tarım makineleri ve gıda ile gübre üretimiyle alakalı diğer malların tedariki için uygulanan kısıtlamaların kaldırılması gerektiği ifade edildi. Bu düzenlemelerin yapılması durumunda, taraflar arasında ticaretin daha da gelişmesi bekleniyor.
Öte yandan, Rusya ve ABD liderlerinin, Rusya ve Ukrayna’daki enerji tesislerine yapılan saldırıları durdurmaya yönelik önlemler alması konusunda da anlaşmaya vardıkları belirtildi. Bu durumun, özellikle bölgedeki barış ve güvenlik açısından önemli bir adım olduğu ifade ediliyor. Fakat, taraflar arasında yapılan anlaşmaya uyulmadığı takdirde, anlaşmadan çekilme hakkının da saklı tutulduğu açıklandı.
Sonuç olarak, Riyad’da gerçekleşen bu müzakerelerin, Rusya ve ABD arasındaki ilişkilerde bir dönüm noktası olabileceği düşünülüyor. Zira, yapılan bu anlaşmalar, yalnızca iki ülke arasındaki ticari ilişkileri değil, aynı zamanda uluslararası deniz güvenliğini de önemli ölçüde etkileyecektir. Tartışmalı bölgelerdeki gerginliğin azaltılması ve ticari işbirliğinin artırılması, taraflar için karşılıklı kazanç sağlayan bir durum yaratabilecektir. Bu durumda, her iki ülkenin de karşılıklı olarak yükümlülüklerini yerine getirmesi önemli bir gereklilik olarak ön planda duruyor.
