Asıl adı Tahsin Tarık Üregül olan sanatçı, 13 Aralık 1949’da subay bir babanın oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Usta oyuncu, babasının görevi nedeniyle eğitimine farklı şehirlerde devam ettikten sonra İstanbul Bakırköy’de liseden mezun olmuştur.
Yıldız Teknik Üniversitesi’nde Makine Mühendisliği bölümünü tamamlayan Akan, bu mesleğin kendisine uygun olmadığını düşünerek İstanbul Üniversitesi Gazetecilik Enstitüsü’ne kaydolmuştur. Bu dönemde hayatını sürdürebilmek için işportacılık gibi çeşitli işler yaparak geçimini sağlamıştır.
MÜHENDİSLİKTEN BEYAZ PERDEYE UZANAN YOL
Akan’ın sinema serüveni, 1970 yılında “Ses” dergisinin düzenlediği artist yarışmasında birinci olmasıyla başlamıştır.
1971’de yönetmen Mehmet Dinler’in “Solan Bir Yaprak Gibi” filmiyle beyaz perdeye adım atan sanatçı, bu filmle beraber “Tarık Akan” sahne adını benimsemiştir.
Sempatik tavırları, uzun boyu ve yeşil gözleri ile kısa sürede büyük bir şöhrete ulaşan Akan, 1970-1975 yılları arasında “Ah Nerede”, “Mavi Boncuk”, “Sev Kardeşim” gibi romantik komedilerde rol almıştır. 1975 yapımı “Hababam Sınıfı” filmindeki “Damat Ferit” karakteri, onunla adeta özdeşleşmiştir.
Tarık Akan, 1970’lerin sonlarına doğru kariyerinin yönünü değiştirerek, salon filmlerinden uzaklaşmış ve toplumsal, politik temalı yapımlara yönelim göstermiştir.
Cüneyt Arkın ile başrolü paylaştığı “Maden” ve Zeki Ökten’in yönettiği “Sürü” filmlerinde 1978 yılında rol alan sanatçının, uluslararası alandaki en büyük başarısı, senaryosunu Yılmaz Güney’in yazdığı ve 1982 Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye kazanan “Yol” filmidir.
1980 yılındaki 12 Eylül darbesinin ardından, 1981’de Almanya’da yaptığı bir konuşma nedeniyle Türkiye’ye dönüşünde tutuklanan Akan, 12 yıl hapis istemiyle yargılandığı davada 2,5 ay hücre hapsi yattıktan sonra beraat etmiştir. Bu zorlu süreçteki tanıklıklarını, 2002’de yayımlanan “Anne Kafamda Bit Var” isimli kitabında okuyucularıyla paylaşmıştır.
BAŞARI VE ÖDÜLLERLE SÜSLÜ BİR KARİYERİ OLDU
Sanat yaşamı boyunca birçok ödüle layık görülen Tarık Akan, “Suçlu”, “Maden”, “Pehlivan” ve “Karartma Geceleri” gibi eserlerdeki performanslarıyla, 7 kez Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Erkek Oyuncu” ödülünü kazanarak bu alanda bir rekora imza atmıştır.
1996 yılında “Altın Portakal Yaşam Boyu Onur Ödülü”ne de değer görülmüştür.
Oyunculuğun yanı sıra eğitime de büyük bir ilgi duyan Akan, Taş Mektep’in kurucu ortaklarından biri olmuştur. Aziz Nesin’in vefatının ardından, Nesin Vakfı’nın yönetimini devralmıştır.
Akciğer kanseri tedavisi gören usta sanatçı, 16 Eylül 2016’da, 66 yaşında hayata veda etmiştir. Geride 120’ye yakın filmle unutulmaz bir miras bırakmıştır.
