Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), 2023’ten 2024’e kadar Gazze’de gerçekleştirilen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar bağlamında, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant’ın tutuklanmalarına yönelik emirler çıkardığını duyurdu. Mahkeme, Gazze’de sivillere yönelik yapılan eylemleri inceleyerek bu iki yüksek profilli yetkilinin, yaşamsal kaynakların, yani gıda, su, ilaç, yakıt ve elektrik gibi temel ihtiyaçların halka ulaştırılmasını engellemekten sorumlu olduğuna karar verdi.

UCM, aynı zamanda İsrail’in mahkemenin yargı yetkisini sorgulayan itirazlarını kesin bir dille reddetti. 26 Eylül 2024 tarihinde yapılan oturumda, İsrail’in sunduğu iki itiraz oybirliğiyle geri çevrildi ve mahkeme, Filistin topraklarında işlenen suçlar üzerinde yargı yetkisine sahip olduğunu ilan etti.

Savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar

UCM, Netanyahu ve Gallant’ın 8 Ekim 2023 – 20 Mayıs 2024 tarihleri arasında işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suça dair makul delillere ulaşıldığını belirtti. İlgili karar, her iki şüphelinin Gazze halkına yönelik sair engellemeler içeren eylemleri nedeniyle verilmiştir. Mahkeme, İsrail’in insani yardımlara yönelik durumu da irdeleyerek, bu yardımların yalnızca uluslararası baskılar sonucunda ve ihtiyaçları tam olarak karşılamayacak düzeyde gerçekleştirildiğini gözler önüne serdi.

İnsani yardım engellendi

Mahkeme, gerekli insani yardımların, özellikle tıbbi malzemelerin ve ilaçların, Gazze’ye girişinin büyük ölçüde engellendiğini ortaya koyarak, bu durumun doktorları hastalara anestezi malzemesi olmadan müdahale etmek zorunda bıraktığını vurguladı. Bu bağlamda, Gazze’deki sivil nüfusun karşılaştığı açlık ve susuzluğun, özellikle çocuklar arasında ciddi ölümlere neden olduğunun altı çizildi.

Sivil ölümler

UCM, Gazze’deki yaşamsal malzemelerin yetersizliği nedeniyle sivil kayıpların arttığını ve bunun insanların yeterli beslenememesi veya susuz kalması sonucunda ölüm riskini beraberinde getirdiğini açıklamıştır. Netanyahu ve Gallant’ın, sivillere karşı gerçekleştirilen saldırıların önlenmesi için gerekli tedbirleri almaktan kaçınmalarını da tespit etmiştir.

Savcılığın tutuklama talebi

UCM Savcılığı, 20 Mayıs 2024 tarihli başvurusunda Netanyahu ve Gallant’ın, Hamas liderlerinin ise 7 Ekim 2023’ten itibaren savaş suçları işlediklerine dair geçerli delillerin bulunduğunu ifade etmiştir. Ayrıca Hamas’ın siyasi lideri İsmail Heniyye ve Gaza’daki lideri Yahya Sinvar için daha önce talep edilen tutuklama kararlarının, bu kişilerin ölüm haberleri üzerine geri alındığı bildirilmiştir.

UCM, Netanyahu ve Gallant ile birlikte, Hamas’ın askeri kanadı İzzettin el-Kassam Tugayları’nın komutanı Muhammed Deif hakkında da bir tutuklama kararı çıkardığını açıklamıştır. Ancak Deif’in durumu ile ilgili yapılan incelemeler sonucunda, hem İsrail hem de Filistin tarafından alınan bilgilerin Deif