Rusya-Ukrayna savaşı, Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en ağır askeri ve insani bilançoya ulaştı. 4 yılda milyonlarca insan yerinden oldu, yüz binlerce asker hayatını kaybetti. Moskova’nın hesabına göre bir-iki haftada bitecekti. Şimdi nasıl biteceği belirsiz…
RUSYA Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 24 Şubat 2022 tarihinde Kremlin Sarayı’nda “yıldırım harekât” olarak ilan ettiği Ukrayna’ya yönelik askeri müdahalesinin üzerinden tamı tamına 4 yıl geçmesine rağmen topyekûn savaş bugün de devam ediyor. Rusya Lideri Putin savaşla geçen 1461 günün sonunda “Ukrayna’daki hedeflerimize ulaşmadan bu iş bitmez” ısrarını sürdürürken, Ukrayna Lideri Volodimir Zelenski de “Rusya karşısında asla pes etmeyiz, beyaz bayrak çekmeyiz. Ruslara verilecek bir karış toprağımız yok” duruşunu koruyor. Geçtiğimiz yıl ABD’de iktidara gelen Donald Trump ise “Ukrayna savaşını 24 saatte bitiririm” sözünü aradan bir yıl geçmesine rağmen hâlâ yerine getirebilmiş değil.
MOSKOVA’DAKİ HESAP KİEV’E UYMADI
Rusya yönetiminin planlarına göre Ukrayna’da kontrolü ele geçirecek “özel askeri harekât” en fazla bir-iki hafta sürecekti. Rus ordu kurmaylarının hesabına göre, Ukrayna başkenti Kiev yakınlarındaki Gostomel Askeri Havalimanı’na havadan çıkarma yapacak Rusya’nın elit paraşütçü birliği, bir gün içinde cumhurbaşkanlığı binasını ve tüm devlet yapısını ele geçirecekti. Cumhurbaşkanı Zelenski ve ekibi ya kaçacak ya da tutuklanacaktı. Ancak Moskova’nın hesabı Kiev’e uymadı. Gostomel Havalimanı’na helikopterlerle gerçekleştirilen komando çıkarmasında bazı araçlar havada, bazıları ise piste indikten sonra pusu kuran Ukrayna ordu birlikleri tarafından imha edildi.
SAVAŞ AVRUPA’YA GERİ DÖNDÜ
25 Şubat günü ve gecesi burada hayatını kaybeden Rus komando sayısının en az 15 bin olduğu öne sürüldü. Ukrayna’da iktidarı ele geçirmesi planlanan komandolara daha sonra eşlik edecek zırhlı birlikler ise yollarda kaldı. Rus ordusunun savaşın henüz ilk haftasında 130 bin kayıp verdiği ve ardından Kiev kapılarından geri çekilmek zorunda kaldığı belirtildi. Rusya’nın 2022 yılında Ukrayna’ya yönelik başlattığı askeri müdahale, Avrupa kıtasında İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra en büyük ihtilaf haline geldi.
CEPHE DRONLARA KALDI
Ukrayna savaşı, 2023 yılında Ukrayna ordusunun gerçekleştirdiği başarısız karşı taarruzun ardından pozisyon savaşlarına dönüştü. Rusya’da Putin’in ilan ettiği kısmi seferberlik ile cephedeki Rus asker sayısı 1 milyonun üzerine çıkarıldı ve cephe hattı 1200 kilometre uzunluğunda bir şeride dönüştü. Rus kuvvetleri, silah envanteri açısından daha donanımlı oldukları için küçük adımlarla da olsa özellikle Donetsk bölgesinde kısmi ilerleme kaydetti. Cephe hattının tamamında yüz yüze çatışmaların yerini büyük ölçüde dron muharebeleri aldı.
UKRAYNA’DA EN SOĞUK KIŞ
Pes etmeyen Ukrayna’yı dize getirmek isteyen Rus tarafı, özellikle 2025 yılından itibaren altyapıyı hedef alma taktiğine yöneldi. ABD’de Trump’ın iktidara gelmesiyle Ukrayna’ya yapılan askeri yardımın ciddi biçimde azaltılması sonucunda Ukrayna, hava saldırılarını püskürtmekte zorlanmaya başladı. Günümüzde başkent Kiev başta olmak üzere Ukrayna’daki büyük şehirlerde elektrik kesintileri yaşanıyor. Ukrayna, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en soğuk kışını yaşadı.
CENEVRE’DE ÜÇLÜ MASA
Ukrayna’yı yıpratan savaş tüm şiddetiyle devam ederken, 26 Şubat’ta Cenevre’de dördüncü ABD-Ukrayna-Rusya üçlü müzakerelerinin yapılması planlanıyor. Savaşın bitirilmesi için Zelenski’den toprak tavizi vermesini isteyen ABD Başkanı Trump’ın baskısını artırması bekleniyor. Rusya ile gizli pazarlık içinde olduğu iddia edilen Trump’ın, savaşın Rusya lehine sona ermesi durumunda Moskova ile milyarlarca dolarlık ekonomik işbirliği anlaşmaları yapmak istediği, Putin’in yardımcılarından Kiril Dmitriyev tarafından dile getiriliyor.
AĞIR BİLANÇO
SAVAŞAN taraflar kesin kayıp açıklaması yapmazken, Amerika merkezli Uluslararası Stratejik Araştırmalar Merkezi önceki gün tahmini bilançoyu duyurdu. Yayınlanan rakamlara göre Rusya, 325 bini ölü asker olmak üzere 1 milyon 200 bin zayiat verdi. Ukrayna tarafında ise 140 bin ölü olmak üzere toplam 600 bin asker kaybı olduğu belirtiliyor. İki orduda hayatını kaybeden asker sayısı yüksek rakamlara işaret ederken, siviller arasındaki kayıp da küçümsenecek gibi değil. Savaş beşinci yılına girerken Ukrayna’yı terk etmek zorunda kalan ve mülteci durumuna düşen sivil sayısı 10 milyon 480 bin olarak gösteriliyor. Savaş başlamadan önce Ukrayna nüfusu 44 milyon civarındaydı. Bombardımanlar sırasında hayatını kaybeden sivil Ukraynalı sayısının ise BM raporlarına göre 32 bin civarında olduğu ifade ediliyor.
Ukrayna’nın Lviv kentindeki Lychakiv Mezarlığı’nda toplanan Ukraynalılar, savaşın dördüncü yıldönümü nedeniyle anma töreni düzenledi.
