Gürpınar ilçe merkezine yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta bulunan antik döneme ait Çavuştepe Kalesi, M.Ö. 764-734 yılları arasında 2. Sarduri tarafından inşa edilmiştir. Kalenin kurucusuna atfen, kale Sarduri’nin şehri anlamına gelen ‘Sardurihinili’ olarak adlandırılmıştır. Bu tarihi kale, 1961-1986 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden Prof. Dr. Arif Erzen tarafından gerçekleştirilen kazılar sonucunda gün yüzüne çıkarılmıştır. 43 yıl boyunca burada bekçilik yapan ve daha sonra 2005’te emekli olan Mehmet Kuşman, son 19 yıldır da gönüllü olarak bu alanda faaliyet göstermektedir.
Mehmet Kuşman, Van Kalesi’ndeki yazılı kitapları derleyerek İran ve Suriye’ye gidip Urartuca yazılmış kitapları not alıp üzerinde çalışmış ve alfabeyi oluşturmuştur. Çalışmalarının sonucunda 650 Urartuca kelime öğrenen Kuşman, emekli olduktan sonra taş levhalara Urartuca yazarak süs eşyaları olarak satışını yapmaktadır. 19 yıldır gönüllü olarak çalışmakta olan Kuşman, Türkiye’de sadece 7, dünya genelinde ise 12 kişiden biri olarak Urartuca dilini bilen ender kişilerden biridir. Kuşman, öğrenme ve bilgi paylaşma konusunda insanların pek ilgilenmediğini belirtmiş ve gelecekte Urartuca dilinin burada kaybolacağını endişeyle ifade etmiştir.
Sonuç olarak, Çavuştepe Kalesi’nde gönüllü olarak çalışan Mehmet Kuşman’ın emekleri sayesinde Urartu dönemine ait dil ve kültür hakkında bilgi sahibi olmak mümkün olmaktadır. Ancak, bu tür değerli çalışmaların devam edebilmesi ve Urartuca dilinin yaşatılması için daha fazla destek ve ilgiye ihtiyaç duyulmaktadır.
